Chương 57

Cuộc thăm viếng kỳ lạ ấy làm lòng Elizabeth rối bời hết sức. Nỗi rối bời ấy không dễ gì lắng xuống. Suốt mấy tiếng đồng hồ nàng cố không nghĩ đến chuyện đó, mà không sao làm được. Phu nhân Catherine đã cố công đi từ Rosings đến tận đây, chỉ cốt đập tan cái điều người ta phỏng đoán rằng ông Darcy và Elizabeth quả thật đã đính hôn với nhau. Quả là một kế hoạch nghe xuôi tai làm sao! Nhưng cái tin đồn rằng hai người đã đính hôn ấy bắt đầu từ đâu thì nàng hoàn toàn không sao biết được. Rồi nàng nghĩ ra rằng chỉ riêng việc ông Darcy là bạn thân của ông Bingley, còn mình là em gái của Jane, cũng đã đủ rồi. Đó là lúc mà ai nấy trông vào một đám cưới rồi lại tha thiết mong có thêm một đám cưới nữa. Cái ý nghĩ ấy nảy ra cũng là chuyện thường. Chính Elizabeth cũng từng ôm cái mong rằng sau đám cưới của chị mình thì nàng sẽ được gặp ông Darcy thường hơn. Vậy nên nàng cũng đoán ra được cái tin đồn ấy đã lan đi thế nào. Hẳn là qua những lời qua lại giữa hàng xóm ở Lucas Lodge với vợ chồng ông Collins, cái tin ấy đã đến được tai phu nhân Catherine. Những người hàng xóm ấy chẳng qua chỉ đem cái việc mà chính Elizabeth cho là một ngày nào đó có thể xảy ra, rồi quả quyết thành một việc gần như chắc chắn và sắp xảy ra tức thì. Nhưng nghĩ lại những lời phu nhân Catherine đã nói, Elizabeth hơi thấy lo về những chuyện có thể sinh ra nếu bà ấy cứ xen vào mãi. Nghe bà nói rằng bà quyết chặn cho bằng được cuộc hôn nhân ấy, xem chừng bà định nói thẳng với người cháu trai của mình. Nếu bà dì cũng kể lể y như thế với ông Darcy về những điều rắc rối sẽ sinh ra khi kết thân với nàng, thì ông ấy sẽ đón nhận ra sao? Elizabeth không dám quả quyết. Nàng cũng không biết ông Darcy quý bà dì mình đến mức nào, và trông cậy vào sự phán đoán của bà đến đâu. Dù vậy, nghĩ rằng ông Darcy coi trọng phu nhân Catherine hơn nàng rất nhiều thì cũng là điều tự nhiên hơn cả. Nếu bà dì kể ra từng điều bất hạnh sẽ đến khi lấy một người đàn bà mà họ hàng gần gũi có địa vị khác mình quá xa, thì bà sẽ chạm đúng vào chỗ yếu nhất của ông Darcy. Nhớ đến cách ông nghĩ về phẩm giá, thì rất có thể những lời mà Elizabeth thấy là nhỏ nhen và nực cười lại nghe ra khá là biết điều và hợp lẽ đối với ông. Có lẽ từ trước đến giờ ông còn đang phân vân chưa biết nên làm thế nào. Quả thật đã có nhiều lúc xem chừng đúng là như vậy. Nếu thế thì lời khuyên và lời nài nỉ của một người họ hàng gần biết đâu sẽ chấm dứt hết mọi nỗi phân vân của ông. Và biết đâu sẽ khiến ông sớm quyết định trở nên hạnh phúc đến mức mà một phẩm giá không tì vết còn cho phép. Nếu vậy thì ông sẽ không trở lại nữa. Phu nhân Catherine có thể gặp ông trên đường lên London. Ông cũng sẽ không giữ lời hẹn với ông Bingley rằng mình sẽ trở lại Netherfield. 'Vậy nên nếu trong vài ngày nữa mà bạn ông ấy nhận được một lời cáo lỗi rằng ông ấy không giữ được lời hẹn.' Elizabeth nghĩ tiếp. 'Thì mình sẽ biết chuyện ấy có nghĩa gì. Khi ấy mình sẽ bỏ hết mọi trông mong và mọi ước ao rằng ông ấy yêu mình không hề đổi thay. Nếu ông ấy đã có thể có được tình yêu của mình và bàn tay của mình, mà lại chỉ bằng lòng với việc tiếc nuối mình thôi, thì chẳng bao lâu nữa chính mình cũng sẽ không còn tiếc nuối ông ấy một chút nào.' Những người khác trong nhà nghe ra vị khách ấy là ai thì kinh ngạc hết sức. Nhưng họ cũng tử tế mà tự làm cho mình hài lòng, bằng đúng cái điều phỏng đoán đã dập tắt tính tò mò của bà Bennet. Nhờ vậy Elizabeth khỏi phải chịu nhiều câu hỏi phiền phức về chuyện này.

Sáng hôm sau, lúc đang đi xuống nhà dưới, Elizabeth gặp cha mình từ thư phòng bước ra. Trên tay cha nàng có cầm một lá thư. 'Lizzy à.' Cha nàng nói. 'Cha đang định đi tìm con đây. Con vào phòng cha đi.' Elizabeth đi theo cha. Nàng thấy chắc chắn là chuyện cha sắp kể có liên quan đến lá thư cầm trên tay. Vì thế nàng lại càng tò mò. Bỗng nàng nghĩ rằng biết đâu đó là thư của phu nhân Catherine. Nàng đâm sợ những lời giải thích sẽ phải theo sau. Nàng theo cha đến trước lò sưởi, rồi hai cha con ngồi xuống. Cha nàng nói. 'Sáng nay cha nhận được một lá thư làm cha kinh ngạc hết sức. Chuyện trong thư chủ yếu là về con, nên con cũng nên biết nội dung. Trước đây cha không hay rằng mình có đến hai đứa con gái sắp lấy chồng. Cha chúc mừng con đã đạt được một cuộc chinh phục lớn lao đến thế.' Trong chớp mắt nàng đinh ninh rằng lá thư ấy không phải của bà dì mà là của người cháu trai. Má Elizabeth đỏ bừng. Nàng nên mừng vì ông Darcy đã bày tỏ lòng mình bằng cách nào đó chăng? Hay nên giận vì ông đã gửi thư cho cha nàng chứ không gửi cho chính nàng? Elizabeth không quyết được là đằng nào. Vừa lúc ấy cha nàng nói tiếp. 'Trông con có vẻ áy náy đấy. Các cô gái trẻ thì tinh mắt lắm trong những chuyện thế này. Nhưng cha dám chắc rằng dù con có tinh đến đâu cũng không đoán ra được tên người ngưỡng mộ con đâu. Lá thư này là của ông Collins.' 'Của ông Collins ạ! Ông ấy thì có thể nói được chuyện gì kia chứ?' 'Cố nhiên là những lời hết sức bổ ích. Trước hết thư mở đầu bằng lời chúc mừng đám cưới sắp tới của cô con gái lớn. Xem chừng ông ấy nghe được chuyện đó từ một người nào đó trong đám người nhà Lucas tốt bụng mà lắm lời. Cha sẽ không đọc đoạn ấy ra để đùa với lòng sốt ruột của con đâu. Đoạn có liên quan đến con thì như thế này. «Sau khi đã thay mặt bà Collins và chính tôi gửi đến ông lời chúc mừng chân thành về việc vui mừng này, giờ tôi xin phép nói thêm đôi lời khuyên ngắn về một việc khác mà tôi cũng được biết qua chính nguồn tin ấy. Người ta bảo rằng sau khi cô con gái lớn của ông bỏ đi cái tên Bennet, thì cô Elizabeth, con gái ông, cũng chẳng bao lâu nữa sẽ không còn mang cái tên ấy. Người mà cô ấy đã chọn làm bạn đời thì thật đáng được người đời kính trọng như một trong những nhân vật lừng danh nhất nước này.» Lizzy à, con đoán được ông ấy nói đến ai không? «Vị quý ông trẻ tuổi này quả là có phúc, được hưởng dồi dào khác thường tất cả những gì mà lòng người có thể mong mỏi nhất, ấy là gia sản lớn, họ hàng cao quý và quyền bảo trợ rộng rãi. Thế nhưng dù có đủ mọi điều cám dỗ như vậy, tôi xin cảnh báo cô em họ Elizabeth của tôi và cả ông nữa về những rắc rối có thể ập đến, nếu vội vàng nhận lời cầu hôn của vị này quá sớm. Cố nhiên là hai người hẳn sẽ muốn nắm lấy cơ hội ấy tức khắc.» Lizzy à, con có biết vị quý ông này là ai không? Nhưng bây giờ thì lộ ra rồi đây. «Lý do khiến tôi phải nhắc nhở như vậy là thế này. Tôi có cơ sở để nghĩ rằng bà dì của vị ấy, phu nhân Catherine de Bourgh, xem chừng không ưa cuộc hôn nhân này.» Xem ra là ông Darcy rồi! Nào, Lizzy. Lần này thì xem chừng cha đã làm con phải kinh ngạc. Ông Collins hay người nhà Lucas có chọn bất cứ ai trong đám người quen của nhà ta đi nữa, thì liệu còn cái tên nào chứng tỏ rõ hơn thế rằng chuyện họ kể là bịa đặt không? Ông Darcy, con người chỉ nhìn đến đàn bà khi muốn tìm ở họ một khuyết điểm, con người có lẽ cả đời chưa từng nhìn đến con lấy một lần! Tuyệt diệu thật!'

Elizabeth cố cười theo lời đùa của cha. Nhưng nàng chỉ gắng gượng nặn ra được đúng một nụ cười miễn cưỡng. Chưa bao giờ cái tài dí dỏm của cha nàng lại nhắm vào một chỗ khó chịu đến thế. 'Thế không buồn cười sao con?' 'Ồ, có ạ. Cha đọc tiếp đi ạ.' '«Tối qua khi tôi thưa với phu nhân Catherine về khả năng của cuộc hôn nhân này, thì với lòng chiếu cố nhân từ như thường lệ, phu nhân lập tức cho biết ý mình về việc ấy. Thành ra đã rõ rằng vì bên nhà cô em họ tôi có mấy điều không ổn, nên phu nhân sẽ chẳng bao giờ ưng thuận cái việc mà chính phu nhân gọi là một cuộc hôn nhân nhục nhã. Tôi nghĩ mình có bổn phận phải báo tin này cho cô em họ tôi và cho người ngưỡng mộ cao quý của cô ấy biết sớm nhất có thể, để hai người hiểu rõ mình đang làm gì, mà đừng vội vàng lao vào một cuộc hôn nhân chưa được ưng thuận cho phải phép.» Ông Collins còn viết thêm thế này. «Tôi thành thật lấy làm mừng vì chuyện đau buồn của cô em họ Lydia đã được dẹp yên êm thấm đến thế. Có điều tôi lo là việc hai người sống chung với nhau trước khi cưới lại bị người đời biết đến rộng rãi đến vậy. Nhưng tôi không thể xao nhãng bổn phận của chức phận mình, nên nghe tin vừa cưới nhau xong là ông đã đón đôi vợ chồng trẻ vào nhà, tôi không thể không tỏ ra kinh ngạc. Làm thế là dung túng cho thói xấu. Nếu tôi là mục sư ở Longbourn thì tôi đã phản đối hết sức mạnh mẽ. Là người theo đạo Cơ Đốc thì cố nhiên ông phải tha thứ cho họ, nhưng đừng bao giờ cho họ đến trước mắt mình nữa, cũng đừng để tên họ lọt vào tai mình.» Đó là thứ lòng tha thứ của người Cơ Đốc theo ý ông ta! Phần còn lại thì chỉ toàn nói về tình trạng của Charlotte thân yêu và niềm mong đợi rằng sắp có một nhành ô liu bé nhỏ chào đời. Nhưng Lizzy à, trông con có vẻ không thấy vui. Con không định làm bộ đoan trang mà giả vờ phật lòng vì một lời đồn vớ vẩn đấy chứ. Chúng ta sống ở đời để làm gì, nếu không phải để làm trò cười cho hàng xóm, rồi đến lượt mình thì lại cười lại họ?' 'Ồ.' Elizabeth kêu lên. 'Buồn cười thật đấy ạ. Nhưng lạ lùng quá đi mất!' 'Ừ, chính vì chỗ đó mà nó mới buồn cười. Nếu họ chọn một người đàn ông khác thì chẳng có gì đáng nói. Nhưng nhờ cái sự dửng dưng hoàn toàn của ông ta và cái lòng ghét ra mặt của con, chuyện ấy mới hóa ra vô lý một cách thú vị hết chỗ nói! Cha ghét viết lách đến thế, mà dù có được trả giá nào cha cũng không chịu bỏ việc thư từ qua lại với ông Collins đâu. Mỗi lần đọc thư ông ta, cha lại không thể không thích ông ta hơn cả ông Wickham, dù cha có đánh giá cao đến đâu cái mặt dày và thói đạo đức giả của thằng con rể. Mà Lizzy này, phu nhân Catherine nói sao về cái tin đồn ấy? Bà ấy đến để từ chối chuyện ưng thuận à?' Cô con gái chỉ đáp lại bằng một tiếng cười. Vì cha nàng hỏi mà không hề nghi ngờ gì cả, nên ông có hỏi lại nàng cũng không thấy khổ sở. Chưa bao giờ Elizabeth thấy khó đến thế khi phải làm ra một vẻ khác với lòng mình. Nàng phải cười trong lúc muốn khóc. Những lời cha nàng nói về sự dửng dưng của ông Darcy làm nàng thấy tủi hổ một cách tàn nhẫn quá đỗi. Nàng lấy làm lạ rằng cha mình lại không nhận ra được đến mức ấy. Hay là nàng chỉ còn biết sợ rằng không phải cha mình nhìn thấy quá ít, mà chính mình đã tưởng tượng ra quá nhiều.