Chương 50

Suốt đời mình, ông Bennet đã tiêu hết cả phần thu nhập. Đáng lẽ mỗi năm ông phải để dành lại đôi chút. Để nếu ông chết trước thì vợ con còn có một cuộc sống khá hơn. Ông đã rất nhiều lần hối tiếc về điều đó. Lúc này ông hối tiếc tha thiết hơn bao giờ hết. Giá ông làm tròn bổn phận ấy thì Lydia đã không phải chịu ơn người cậu về cái danh dự và thể diện mua được bằng tiền. Cái niềm thỏa lòng khi thuyết phục được một trong những kẻ trẻ tuổi vô tích sự nhất nước Anh làm chồng con gái mình cũng đã thuộc về đúng người phải gánh trách nhiệm ấy. Ông áy náy vì một việc chẳng mấy có lợi cho ai lại phải trông cả vào tiền của em vợ. Ông muốn tìm cho ra ông Gardiner đã giúp đến chừng nào. Và ông quyết định sẽ trả món nợ ấy sớm chừng nào hay chừng ấy. Hồi mới cưới, ông Bennet cho rằng chẳng cần phải để dành làm gì. Vì ông nghĩ đương nhiên sẽ có một cậu con trai. Đến khi con trai đến tuổi thành niên thì hai cha con có thể cùng nhau bỏ chế độ hạn định theo dòng nam. Như thế là lo được đường sống cho vợ và các con nhỏ. Dù năm cô con gái đã lần lượt ra đời, ông tin rằng chẳng bao lâu nữa sẽ có con trai. Lydia ra đời rồi mà bà Bennet còn tin chắc trong nhiều năm rằng thế nào cũng sẽ có con trai. Đến lúc cuối cùng bà bỏ hẳn hy vọng ấy thì đã quá muộn để bắt đầu để dành. Bà Bennet là người chẳng biết tằn tiện là gì. Sở dĩ hai vợ chồng không tiêu quá thu nhập chỉ là vì ông chồng muốn khỏi phải nhờ cậy ai về tiền bạc. Theo hợp đồng hôn nhân, bà Bennet và các con sẽ được năm nghìn bảng. Việc chia số tiền ấy cho các con ra sao là do cha mẹ định đoạt. Ít nhất thì phần của Lydia bây giờ phải định cho xong. Ông Bennet chẳng có lý do gì mà do dự trước lời đề nghị đang bày ra trước mắt. Ông viết mấy dòng thật ngắn ngủi để cảm ơn lòng tốt của em vợ. Ông viết rằng mọi việc lo liệu đến giờ ông đều thấy tốt cả, và ông cũng sẽ giữ những lời hứa đã đưa ra thay ông. Trước đây ông chưa từng nghĩ rằng dù có thuyết phục được ông Wickham cưới con gái mình thì việc lại xong xuôi mà ông gần như chẳng phải gánh gì. Mỗi năm cho hai người một trăm bảng thì thật ra ông tốn thêm chưa đến mười bảng. Vì Lydia ở nhà cũng tốn tiền ăn ở và tiền tiêu vặt. Con bé lại luôn được mẹ dấm dúi cho tiền. Cộng tất cả lại thì chỉ kém một trăm bảng một chút. Một điều bất ngờ dễ chịu nữa là công sức ông phải bỏ ra cũng rất ít. Lúc này ông chỉ muốn nhọc lòng vì việc ấy càng ít càng tốt. Cơn giận ban đầu, thứ đã đẩy ông lên đường đi tìm con gái, vừa nguôi đi thì ông trở lại thói lười biếng cũ như lẽ tự nhiên. Lá thư sớm được gửi đi. Vì ông có thể chần chừ mãi mới bắt tay vào việc, nhưng đã bắt tay rồi thì làm rất nhanh. Ông xin em vợ cho biết cặn kẽ mình đã nợ đến bao nhiêu. Nhưng ông đang giận Lydia quá đỗi nên không gửi cho con bé lấy một lời nào.

Tin lành lan khắp nhà chỉ trong chốc lát. Truyền đến hàng xóm cũng nhanh chẳng kém. Người trong vùng đón nhận tin ấy với một vẻ đứng đắn rộng lượng giả tạo. Cố nhiên, giá cô Lydia Bennet sa đọa rồi phải ra đường, hay khá hơn thì bị nhốt kín trong một trang trại xa xôi cách biệt với đời, thì câu chuyện đã hay hơn nhiều. Nhưng chuyện cô lấy chồng thì cũng có lắm điều để nói. Mấy bà lão độc miệng ở Meryton từ trước đến giờ đều nói rằng mình hằng mong cho Lydia được hạnh phúc. Sự việc đổi khác rồi mà lòng mong tốt lành ấy cũng hầu như không nguội đi chút nào. Vì các bà cho rằng lấy một người chồng như thế thì chắc chắn cô sẽ khổ. Suốt hai tuần bà Bennet không xuống nhà dưới. Nhưng vào cái ngày vui này thì bà lại ngồi vào đầu bàn ăn. Tinh thần bà phấn chấn đến ngộp thở. Chẳng có nỗi hổ thẹn nào làm dịu bớt được niềm đắc thắng của bà. Từ ngày Jane tròn mười sáu tuổi, bà đã có một điều ao ước hơn cả. Đó là gả được một cô con gái. Bây giờ điều ấy sắp thành sự thật. Đầu óc và miệng lưỡi bà Bennet chỉ xoay quanh vải muslin đẹp, xe ngựa mới và người hầu cho một đám cưới sang trọng. Bà sốt sắng lùng khắp vùng lân cận một ngôi nhà xứng với con gái mình. Bà chẳng biết mà cũng chẳng nghĩ xem lợi tức của hai vợ chồng nó được bao nhiêu. Bà chê hết nhà này đến nhà khác là nhỏ quá và không ra thể thống. 'Nếu gia đình Goulding dọn đi thì Haye Park cũng được đấy. Ngôi nhà lớn ở Stoke cũng hay, giá phòng khách rộng hơn một chút. Nhưng Ashworth thì xa quá. Mẹ không chịu nổi cảnh con mình ở cách xa mười dặm. Còn Purvis Lodge thì mấy cái gác xép trông kinh khủng.' Lúc còn người hầu trong phòng thì ông Bennet cứ để mặc vợ nói cho thỏa. Nhưng người hầu vừa lui ra thì ông lên tiếng. 'Bà Bennet này, trước khi bà đi lo cho con rể con gái một hay tất cả những ngôi nhà ấy, ta hãy nói cho rõ đã. Có một ngôi nhà trong vùng này mà hai đứa nó sẽ không bao giờ được bước vào. Tôi không muốn tiếp tay cho thói khinh suất của bất cứ đứa nào trong hai đứa, nên Longbourn sẽ không đón chúng nó.' Sau lời ấy là một cuộc cãi vã dài. Nhưng ông Bennet không lay chuyển. Chẳng bao lâu cuộc tranh cãi chuyển sang chuyện khác. Bà Bennet sửng sốt và kinh hoàng khi biết chồng mình không chịu bỏ ra lấy một đồng ghi-nê để mua áo quần cho con gái. Ông quả quyết rằng nhân dịp này ông sẽ không tỏ một dấu hiệu yêu thương nào với Lydia. Bà Bennet hầu như không sao hiểu nổi. Cơn giận của chồng làm sao lại thành mối oán sâu đến thế được? Từ chối con gái cái quyền lẽ ra nó phải được hưởng để đám cưới trông cho ra một đám cưới đàng hoàng, chuyện ấy vượt quá sức tin của bà. Bà bận lòng vì nỗi nhục do con gái không có áo cưới mới sẽ phủ xuống lễ cưới, hơn nhiều so với nỗi hổ thẹn vì Lydia bỏ trốn và chung sống với ông Wickham nửa tháng trước đám cưới.

Giờ đây Elizabeth thành thật hối tiếc vì lúc quá đau khổ nàng đã nói với ông Darcy rằng mình lo cho em gái. Cuộc hôn nhân sắp tới sẽ khép lại chuyện bỏ trốn này một cách coi được. Và có lẽ nỗi ô nhục ban đầu sẽ giấu được với những người không có mặt tại chỗ. Nàng không hề lo rằng tin ấy sẽ lan xa thêm qua ông Darcy. Hiếm có ai giữ kín một điều bí mật chắc hơn ông. Nhưng cũng không có ai lại thấy việc biết được sự hư hỏng của em gái nàng là nhục nhã hơn ông. Dù vậy nàng cũng không phải sợ chuyện đó sẽ gây thiệt cho chính mình. Vì hình như giữa hai người đã có một khoảng cách không sao vượt qua nổi. Dù Lydia có lấy chồng trong những điều kiện đường hoàng nhất thì cũng thế thôi. Nàng không thể nghĩ rằng ông Darcy sẽ kết thân với một gia đình mà người thân thích gần gũi nhất lại là kẻ ông khinh bỉ, mà khinh bỉ như thế là hoàn toàn đáng. Rút lui trước một mối quan hệ như thế thì chẳng có gì đáng ngạc nhiên. Ở Derbyshire nàng đã tin chắc rằng ông muốn được nàng có cảm tình. Nhưng sau một cú giáng nặng nề thế này thì không thể mong tấm lòng ấy còn lại. Elizabeth thấy mình nhỏ bé đi và buồn bã. Nàng hối tiếc mà chính mình cũng chẳng rõ là vì cái gì. Hy vọng được ông quý trọng đã tan, thế mà giờ đây nàng lại tiếc nếu mất đi sự quý trọng ấy. Nàng muốn nghe tin về ông đúng vào lúc khả năng nghe được tin ấy đã ít nhất. Nàng tin chắc rằng mình có thể hạnh phúc bên ông, đúng vào lúc khả năng gặp lại nhau đã không còn. Mới bốn tháng trước đó thôi, nàng đã kiêu hãnh từ chối lời cầu hôn ấy. Bây giờ thì nàng sẽ vui mừng và biết ơn mà nhận lời. Elizabeth thường nghĩ, nếu ông biết được điều đó thì ông sẽ đắc thắng đến chừng nào. Nàng không nghi ngờ gì rằng ông rộng lượng như những người đàn ông rộng lượng nhất. Nhưng đã là con người thì không thể không thấy đắc thắng. Đến bây giờ nàng mới bắt đầu hiểu rằng xét về tính nết và tài năng thì ông Darcy chính là người đàn ông hợp với nàng hơn cả. Trí tuệ và tính khí của ông khác nàng. Nhưng ông có thể đáp ứng mọi điều nàng mong muốn. Đó hẳn là một cuộc kết hợp tốt cho cả hai người. Cái vẻ thoải mái, hoạt bát của Elizabeth hẳn đã làm dịu lòng ông và làm cho cách cư xử của ông đẹp hơn. Còn nàng hẳn đã được lợi lớn hơn nhiều từ óc phán đoán, tri thức và sự từng trải việc đời của ông. Nhưng bây giờ thì một cuộc hôn nhân hạnh phúc như thế không còn có thể cho người đời thấy hạnh phúc vợ chồng là gì nữa. Một cuộc kết hợp trái ngược hẳn sắp diễn ra trong nhà nàng. Chính nó đang chặn mất khả năng của cuộc hôn nhân kia. Nàng không sao hình dung nổi ông Wickham và Lydia sẽ xoay xở thế nào để có một cuộc sống tương đối tự lập. Nhưng đó là đôi vợ chồng nên duyên vì lòng đam mê mạnh hơn đức hạnh. Vậy thì dễ đoán rằng khả năng hai người hạnh phúc lâu dài là rất ít.

Chẳng bao lâu ông Gardiner lại viết thư cho anh rể. Ông đáp lại lời cảm ơn của ông Bennet thật ngắn gọn. Ông nói mình sẵn lòng góp sức cho hạnh phúc của bất cứ ai trong gia đình, rồi kết thư bằng lời tha thiết xin đừng nhắc lại chuyện này nữa. Mục đích chính của lá thư là báo tin ông Wickham đã quyết định rời đội dân quân. 'Từ khi việc cưới xin định xong, em đã rất mong anh ấy làm như thế. Rời khỏi trung đoàn ấy là điều rất nên làm cho cả ông Wickham lẫn cháu gái. Em tin anh cũng nghĩ vậy. Ông Wickham định vào quân chính quy. Trong số bạn cũ ở trong quân đội, còn vài người có đủ thế lực và lòng tốt để giúp anh ấy. Anh ấy đã được hứa cho một chân thiếu úy trong trung đoàn của một vị tướng hiện đóng ở miền bắc. Ở xa vùng này của vương quốc đến thế cũng là một cái lợi. Anh ấy đang hứa hẹn nhiều điều nghe được. Em mong rằng giữa những người lạ mà cả hai còn phải giữ tiếng thì hai người sẽ biết điều hơn. Em đã viết thư cho đại tá Forster, báo cho ông ấy biết việc thu xếp đến đâu rồi. Em cũng nhờ ông ấy trấn an các chủ nợ của ông Wickham ở Brighton và quanh vùng, rằng nợ sẽ được trả sớm. Số tiền ấy em đã đứng ra bảo lãnh. Anh có thể nói giúp mấy lời tương tự với các chủ nợ ở Meryton hay không? Danh sách những người đó em sẽ ghi kèm phía sau, theo đúng lời anh ấy khai. Anh ấy đã khai hết mọi khoản nợ. Em mong ít nhất trong việc này thì anh ấy không lừa dối chúng ta. Em đã dặn dò Haggerston, và trong vòng một tuần là xong hết. Sau đó hai người sẽ về trung đoàn của anh ấy. Trừ phi trước đó hai người được mời về Longbourn. Em nghe bà Gardiner nói rằng cháu gái rất muốn gặp tất cả mọi người trước khi rời miền nam. Cháu nó khỏe mạnh, bình an. Cháu nhờ em gửi lời thăm hỏi kính cẩn của một người con đến anh chị. Kính thư. Edward Gardiner.' Ông Bennet và các con gái hiểu rõ chẳng kém gì ông Gardiner rằng ông Wickham rời đội dân quân thì tốt đến chừng nào. Nhưng bà Bennet lại không lấy làm vui mấy. Bà đang mong được sống cùng Lydia mà hưởng niềm vui và niềm hãnh diện lớn nhất. Thế mà nghe tin hai đứa sẽ định cư ở miền bắc thì bà thất vọng ghê gớm. Vì bà chưa hề bỏ cái ý cho hai vợ chồng nó ở lại Hertfordshire. Hơn nữa bà rất tiếc là Lydia phải rời một trung đoàn mà nó quen biết bao nhiêu người và mến bao nhiêu người. 'Con bé quý bà Forster lắm. Đưa nó đi xa như thế thì thật là khủng khiếp! Lại có mấy cậu thanh niên mà nó rất mến nữa chứ. Mẹ chẳng biết sĩ quan trong trung đoàn của ông tướng nào đó có dễ chịu được như thế không.' Lời xin của Lydia, nếu có thể gọi đó là lời xin, rằng trước khi lên miền bắc nó muốn được gia đình nhận lại, thoạt đầu bị từ chối dứt khoát. Nhưng Jane và Elizabeth cùng một ý nghĩ. Rằng cha mẹ công nhận cuộc hôn nhân ấy thì tốt cho lòng dạ và cho chỗ đứng trong xã hội của em mình. Lydia tha thiết xin cho vợ chồng nó vừa cưới xong là được về Longbourn. Lời xin ấy hợp lẽ và mềm mỏng. Cuối cùng người cha đồng ý với ý của các con gái và quyết định làm theo điều họ mong. Người mẹ cũng hài lòng với ý nghĩ rằng trước khi tống cô con gái đã có chồng lên miền bắc thì mình còn khoe được nó với hàng xóm. Thế là ông Bennet lại viết thư cho em vợ. Ông cho phép hai đứa về. Cả nhà định rằng lễ cưới xong thì hai người sẽ về Longbourn sớm. Nhưng việc ông Wickham đồng ý với kế hoạch ấy thì Elizabeth thấy lạ. Nếu chỉ theo lòng mình thì gặp ông Wickham là điều nàng không mong muốn nhất trên đời.