Chương 6

Các bà các cô ở Longbourn chẳng bao lâu đã sang thăm các bà các cô ở Netherfield. Bên Netherfield cũng đáp lễ đúng phép. Cử chỉ dịu dàng của cô Bennet mỗi lúc một được lòng bà Hurst và cô Bingley hơn. Hai người ấy thấy bà mẹ thật khó chịu đựng nổi. Mấy cô em nhỏ thì họ cho là chẳng đáng nói với một lời. Nhưng với hai chị lớn, họ tỏ ý muốn thân thiết hơn. Jane đón nhận sự quan tâm ấy với niềm vui lớn. Elizabeth thì thấy hai người vẫn kiêu kỳ với hết thảy mọi người, kể cả với chị mình. Vì thế nàng không thể ưa họ được. Dẫu vậy, lòng tử tế họ dành cho Jane vẫn có giá trị của nó. Rất có thể nó nảy ra từ sự ngưỡng mộ của người anh trai. Mỗi lần gặp nhau, ai cũng thấy rõ rằng ông Bingley quả có ngưỡng mộ Jane. Và với Elizabeth thì cũng rõ ràng không kém rằng Jane đang dần thuận theo mối cảm tình nàng đã có ngay từ buổi đầu, và đang yêu sâu đậm. Nhưng người đời hẳn khó lòng nhận ra. Elizabeth mừng vì điều đó. Jane có tình cảm sâu mà tính nết lại điềm đạm, dáng vẻ lúc nào cũng vui tươi. Nhờ vậy chị tránh được sự ngờ vực của những kẻ hay xen vào chuyện người khác. Elizabeth đem chuyện ấy nói với bạn mình là cô Lucas. 'Ở vào cảnh ấy mà giấu được người đời thì cũng thú vị đấy', Charlotte đáp, 'nhưng kín đáo quá cũng có cái hại. Nếu một người đàn bà giấu cả người đàn ông mình yêu về tình cảm của mình, chị ta có thể mất luôn cơ hội giữ được anh ta. Rồi thì có tin rằng người đời cũng chẳng hay biết gì cũng chỉ là niềm an ủi mỏng manh. Trong hầu hết mọi mối tình đều có nhiều lòng biết ơn hoặc lòng tự ái đến mức không nên cứ để mặc nó tự lớn. Ai trong chúng ta cũng có thể bắt đầu một cách tự do. Ưa nhau chút đỉnh là chuyện tự nhiên thôi. Nhưng rất ít người có đủ can đảm để yêu thật lòng mà không được khuyến khích. Chín trên mười trường hợp, người đàn bà nên tỏ ra nhiều tình cảm hơn mình có. Bingley mến chị em, điều đó không phải nghi ngờ. Nhưng nếu chị ấy không giúp anh ta bước tới, thì có lẽ anh ta cũng chỉ dừng ở chỗ mến mà thôi.' 'Nhưng chị em vẫn giúp anh ấy bước tới, trong chừng mực tính nết chị cho phép. Nếu em còn nhìn ra chị ấy để tâm đến anh ta, thì anh ta phải ngốc lắm mới không nhìn ra.' 'Eliza này, em nhớ cho rằng anh ta không hiểu tính Jane như em đâu.' 'Nhưng em nghĩ nếu một người đàn bà đặc biệt mến một người đàn ông mà không cố giấu, thì thế nào anh ta cũng phải nhận ra chứ.' 'Chị cho là có lẽ phải nhận ra, nếu anh ta gặp chị ấy đủ nhiều. Nhưng Bingley và Jane tuy gặp nhau khá thường, chưa bao giờ ở bên nhau liền mấy tiếng đồng hồ. Mà lần nào cũng gặp trong những buổi đông người đủ hạng, nên đâu thể lúc nào cũng chỉ nói chuyện với nhau. Vì vậy Jane phải tận dụng cho hết mỗi nửa giờ có được sự chú ý của anh ta. Khi đã chắc lòng anh ta rồi, chị ấy còn khối thì giờ để yêu bao nhiêu tùy thích.' 'Kế của chị hay đấy', Elizabeth đáp, 'khi điều duy nhất đặt ra chỉ là mong lấy được một tấm chồng tử tế. Nếu em quyết chí kiếm một người chồng giàu, hay bất cứ người chồng nào, thì hẳn em cũng theo kế ấy. Nhưng chị em không nghĩ như thế. Chị ấy không tính toán mà làm. Đến giờ chị ấy còn chưa chắc được lòng mình sâu đến đâu, và tình ấy có phải lẽ hay không. Chị ấy mới quen anh ta được hai tuần. Chị ấy nhảy với anh ta bốn bận ở Meryton. Chị ấy gặp anh ta một buổi sáng tại nhà anh ta. Rồi từ đó cùng ăn tối bốn lần trong một nhóm khách. Chừng ấy chưa đủ để biết tính người.' 'Không đủ, nếu kể như em kể. Giá họ chỉ ăn tối với nhau thôi thì chị ấy cũng chỉ biết được anh ta có ăn ngon miệng hay không. Nhưng em phải nhớ rằng họ còn cùng nhau qua bốn buổi tối nữa. Bốn buổi tối làm được khối chuyện đấy.' 'Vâng. Bốn buổi tối ấy giúp hai người biết được rằng cả hai đều thích Vingt-un hơn Commerce. Nhưng còn những phẩm chất quan trọng khác thì em không nghĩ đã lộ ra được bao nhiêu.' 'Thôi thì', Charlotte nói, 'chị thật lòng mong Jane được toại nguyện. Dù mai chị ấy có lấy anh ta ngay, chị vẫn cho rằng cơ may hạnh phúc của chị ấy cũng chẳng kém gì sau một năm dò xét tính nết anh ta. Hạnh phúc trong hôn nhân hoàn toàn là chuyện may rủi. Hai người dẫu biết trước tính nhau kỹ đến mấy, dẫu giống nhau đến mấy, cũng chẳng giúp gì được cho họ. Về sau thế nào họ cũng khác nhau đủ để mỗi người chịu phần bực dọc của mình. Cho nên biết càng ít càng hay về tật xấu của người mình sẽ sống trọn đời cùng.' 'Chị làm em phải bật cười, Charlotte ạ. Nhưng nói vậy là không xuôi. Chị biết là không xuôi, và chính chị cũng chẳng bao giờ làm thế.'

Mải theo dõi sự săn đón mà ông Bingley dành cho chị mình, Elizabeth chẳng hề ngờ rằng chính nàng đang thành một mối quan tâm trong mắt người bạn của ông ta. Thoạt đầu ông Darcy hầu như không chịu nhận rằng nàng xinh. Ở buổi khiêu vũ, ông nhìn nàng mà chẳng chút thán phục. Lần gặp sau, ông chỉ nhìn để bới lỗi. Nhưng vừa nói rõ với chính mình và với bạn bè rằng gương mặt ấy gần như chẳng có nét nào đẹp, ông đã bắt đầu nhận ra rằng vẻ đẹp trong đôi mắt sẫm màu của nàng khiến gương mặt ấy trở nên thông tuệ lạ thường. Sau khám phá ấy còn những khám phá khác, cũng làm tổn thương lòng kiêu hãnh của ông không kém. Con mắt khắt khe của ông đã bắt được ở dáng người nàng hơn một chỗ không thật cân đối. Vậy mà ông vẫn phải nhìn nhận rằng dáng ấy nhẹ nhõm và ưa nhìn. Ông đã tuyên bố rằng cử chỉ của nàng không phải cử chỉ của giới thượng lưu. Vậy mà ông vẫn bị vẻ hồn nhiên tinh nghịch ấy cuốn đi. Elizabeth chẳng hay biết gì về tất cả những điều đó. Với nàng, ông chỉ là người đàn ông đi đâu cũng chẳng làm ai ưa, và đã cho rằng nàng không đủ xinh để mời nhảy. Darcy đâm ra muốn hiểu nàng nhiều hơn. Như bước đầu để tự mình bắt chuyện, ông lắng nghe nàng nói với người khác. Nàng nhận ra điều đó. Chuyện xảy ra ở nhà ngài William Lucas, nơi khách khứa tụ họp đông đảo. 'Ông Darcy có ý gì vậy nhỉ', nàng nói với Charlotte, 'mà lại đi nghe em nói chuyện với đại tá Forster?' 'Câu ấy thì chỉ ông Darcy mới trả lời được.' 'Nếu ông ta còn làm thế một lần nữa, em nhất định sẽ cho ông ta biết là em thừa hiểu ông ta đang giở trò gì. Ông ta có cái nhìn giễu cợt lắm, và nếu em không hỗn trước thì chẳng mấy chốc em đâm sợ ông ta mất.'

Lát sau Darcy lại gần hai người bạn. Nhưng xem chừng ông không có ý bắt chuyện. Cô Lucas thách bạn mình tự mình nêu chuyện ấy ra với ông. Bị khích ngay tức thì, Elizabeth quay sang ông và nói: 'Thưa ông Darcy, ông có thấy vừa nãy tôi nói năng hay lạ thường không, lúc tôi nài đại tá Forster mở cho chúng tôi một buổi khiêu vũ ở Meryton ấy?' 'Cô nói với một nhiệt tình rất lớn. Nhưng đó là chuyện bao giờ cũng khiến các cô các bà trở nên nhiệt tình.' 'Ông khắt khe với chúng tôi quá.' 'Chốc nữa sẽ đến lượt Eliza bị nài ép', cô Lucas nói. 'Chị sắp mở nắp đàn ra đây, Eliza, và em biết sau đó là chuyện gì rồi đấy.' 'Chị đúng là một người bạn kỳ lạ! Lúc nào chị cũng muốn em đàn hát trước mặt bất cứ ai! Nếu tính khoe của em ngả về đường âm nhạc thì chị đã là người bạn quý không gì sánh nổi. Nhưng như bây giờ thì em thật tình không muốn ngồi xuống trước những người hẳn đã quen nghe các tay đàn giỏi nhất.' Thấy cô Lucas cứ nài mãi, nàng nói thêm: 'Thôi được. Đã phải thế thì đành thế vậy.' Rồi liếc ông Darcy một cái thật nghiêm trang, nàng nói: 'Có một câu cổ ngữ hay mà hẳn ở đây ai cũng biết: « Hãy để dành hơi mà thổi nguội cháo. » Tôi sẽ để dành hơi của tôi mà nâng giọng hát.' Tiếng đàn của nàng nghe cũng dễ chịu, nhưng tuyệt nhiên không xuất sắc. Nàng đã hát một hai bài. Mấy người nài nàng hát thêm một bài nữa. Elizabeth chưa kịp đáp thì cô em Mary đã hăm hở giành lấy chỗ trước cây đàn. Mary là người con gái xấu duy nhất trong nhà. Cô ra sức dùi mài chữ nghĩa và tài nghệ. Vì thế lúc nào cô cũng nóng lòng đem ra khoe. Mary chẳng có thiên tư mà cũng chẳng có thẩm mỹ. Tính háo danh khiến cô chăm chỉ. Nhưng nó cũng khiến cô ra vẻ thông thái rởm và tự phụ. Những tật ấy đủ làm hỏng cả một trình độ cao hơn nhiều so với trình độ cô đạt được. Elizabeth đàn không bằng một nửa Mary. Vậy mà lối đàn thoải mái, không màu mè của nàng lại khiến người ta nghe thích hơn nhiều. Mary chơi xong một bản hòa tấu dài. Rồi theo lời hai cô em, cô đàn mấy khúc dân ca Scotland và Ireland, vui vẻ nhận lấy lời khen và lời cảm ơn. Hai cô em nhảy múa tưng bừng ở một đầu phòng cùng mấy người nhà Lucas và hai ba sĩ quan.

Ông Darcy đứng gần chỗ họ. Ông lặng lẽ bực bội vì một buổi tối trôi qua theo lối ấy, một lối gạt phăng mọi chuyện trò. Ông chìm quá sâu trong ý nghĩ riêng nên không nhận ra ngài William Lucas đã đứng bên cạnh. Ngài William lên tiếng trước. 'Thật là một thú vui đáng yêu cho lớp trẻ, thưa ông Darcy! Nói cho cùng, chẳng gì bằng khiêu vũ. Tôi vẫn coi đó là một trong những nét tinh tế đẹp nhất của xã hội có giáo dưỡng.' 'Hẳn rồi, thưa ngài. Vả lại nó còn có cái hay là cũng đang thịnh hành trong những xã hội kém tinh tế hơn trên đời. Người man dã nào cũng nhảy được.' Ngài William chỉ mỉm cười. Lát sau, thấy Bingley nhập vào nhóm, ông nói tiếp: 'Bạn ông nhảy giỏi lắm. Và tôi tin chắc chính ông cũng là bậc thầy về nghệ thuật ấy, thưa ông Darcy.' 'Chắc ngài đã trông thấy tôi nhảy ở Meryton.' 'Vâng, quả có thấy, và tôi lấy làm thích thú không ít khi trông thấy. Ông có hay nhảy ở St. James không?' 'Không bao giờ, thưa ngài.' 'Ông không cho rằng làm vậy là một cách tỏ lòng trọng thị xứng với nơi ấy sao?' 'Đó là cách tỏ lòng trọng thị mà tôi không dành cho nơi nào cả, nếu tránh được.' 'Chắc ông có nhà ở kinh thành?' Ông Darcy cúi đầu tỏ ý rằng đúng vậy.

'Tôi cũng có lần nghĩ đến chuyện lập nghiệp ở kinh thành, vì tôi vốn thích giới thượng lưu. Nhưng tôi không thật chắc khí trời London có hợp với phu nhân Lucas hay không.' Ông ngừng lời, mong có tiếng đáp. Nhưng người đối thoại chẳng có bụng dạ nào mà đáp. Đúng lúc ấy Elizabeth đang đi về phía họ, và ngài William chợt nảy ra ý làm một việc thật hào hoa. Ông gọi nàng lại. 'Cô Eliza thân mến, sao cô không nhảy? Thưa ông Darcy, xin cho phép tôi giới thiệu cô gái này với ông như một bạn nhảy rất đáng ao ước. Tôi tin chắc ông không thể từ chối nhảy khi trước mặt là ngần ấy nhan sắc.' Rồi ông cầm tay Elizabeth, toan trao cho ông Darcy, người tuy hết sức ngạc nhiên nhưng chẳng hề miễn cưỡng đón lấy. Nhưng Elizabeth rụt tay lại ngay và nói với ngài William, giọng hơi bối rối: 'Thưa ngài, quả thật tôi không có ý định nhảy chút nào. Xin ngài đừng nghĩ rằng tôi đi về phía này là để xin một bạn nhảy.' Ông Darcy nghiêm trang và lễ phép xin nàng ban cho cái vinh dự được nắm tay nàng. Nhưng vô ích. Elizabeth vẫn một mực. Ngài William cố thuyết phục cũng không lay chuyển được ý nàng mảy may. 'Cô nhảy giỏi đến thế, cô Eliza ạ, mà nỡ không cho tôi cái vui được xem thì thật tàn nhẫn. Vị này tuy nói chung không ưa trò vui ấy, nhưng tôi tin chắc ông sẽ chẳng phản đối việc chiều chúng ta nửa giờ đâu.' 'Ông Darcy là hiện thân của phép lịch sự đấy chứ', Elizabeth mỉm cười nói. 'Đúng là như thế. Nhưng nghĩ đến điều gì đã khiến ông ấy làm vậy, cô Eliza thân mến, thì lòng tốt của ông ấy chẳng có gì lạ. Vì ai lại từ chối một bạn nhảy như thế cơ chứ?' Elizabeth ném cho họ một cái nhìn tinh nghịch rồi quay đi. Việc nàng từ chối chẳng làm nàng mất giá trong mắt vị quý ông ấy. Ông đang nghĩ về nàng với đôi phần hài lòng thì cô Bingley lên tiếng.

'Tôi đoán được ông đang nghĩ gì.' 'Tôi e là cô không đoán được.' 'Ông đang nghĩ sẽ khó chịu đựng đến thế nào nếu phải qua bao nhiêu buổi tối theo lối này, giữa đám người thế này. Mà thật tình tôi hoàn toàn cùng ý với ông. Chưa bao giờ tôi bực đến thế! Nhạt nhẽo mà lại ồn ào; chẳng là gì mà lại ra vẻ ta đây, cả đám người ấy! Tôi sẵn lòng đánh đổi mọi thứ để được nghe ông nhận xét sắc sảo về họ!' 'Tôi cam đoan với cô rằng cô đoán sai hoàn toàn. Trí tôi đang bận vào một điều dễ chịu hơn nhiều. Tôi đang nghĩ đến niềm vui rất lớn mà một đôi mắt đẹp trên gương mặt một người đàn bà xinh có thể đem lại.' Cô Bingley lập tức dán mắt vào mặt ông. Cô đòi ông cho biết vị tiểu thư nào có vinh dự gợi nên những ý nghĩ ấy. Ông Darcy đáp không chút do dự: 'Cô Elizabeth Bennet.' 'Cô Elizabeth Bennet!', cô Bingley nhắc lại. 'Tôi kinh ngạc quá. Từ bao giờ cô ta được ông sủng ái đến thế? Và bao giờ thì tôi được chúc mừng ông đây?' 'Đó đúng là câu tôi đã chờ cô hỏi. Trí tưởng tượng của các cô các bà nhanh lắm. Nó nhảy một cái từ ngưỡng mộ sang yêu, từ yêu sang cưới. Tôi biết thế nào cô cũng muốn chúc mừng tôi.' 'Ồ, nếu ông nghiêm túc đến vậy thì tôi coi như chuyện đã ngã ngũ hẳn. Ông sẽ có một bà mẹ vợ duyên dáng lắm đấy. Và dĩ nhiên bà ấy sẽ luôn ở Pemberley với hai người.' Darcy nghe cô nói với vẻ thản nhiên hoàn toàn, suốt chừng nào cô còn muốn lấy đó làm trò vui. Và vì sự điềm tĩnh ấy khiến cô tin rằng chẳng có gì đáng lo, cô Bingley cứ thế tuôn mãi những lời dí dỏm.