Chương 5

Cách Longbourn một quãng đi bộ ngắn có một gia đình rất thân thiết với nhà Bennet. Ngài William Lucas trước kia buôn bán ở Meryton. Ở đó ông đã gây dựng được một gia sản kha khá, và khi làm thị trưởng, ông được phong tước hiệp sĩ nhờ bài chúc từ dâng lên nhà vua. Có lẽ ông đã coi vinh dự ấy nặng quá. Vừa được tước vị, ông đâm chán cả việc buôn bán lẫn đời sống ở một thị trấn chợ nhỏ. Thế là ông bỏ cả hai, dọn cùng gia đình đến một ngôi nhà cách Meryton chừng một dặm. Từ dạo ấy ngôi nhà được gọi là Lucas Lodge. Ở đó ngài William có thể thong thả nghĩ đến tầm quan trọng của chính mình. Không còn bị việc buôn bán ràng buộc, ông chỉ cần dốc sức vào một việc: giữ lễ với cả thiên hạ. Địa vị tuy khiến ông đắc ý, nhưng không khiến ông khinh người. Trái lại, ông chu đáo với bất cứ ai. Bản tính ông vốn vô hại, thân thiện và hay giúp người. Sau khi được yết kiến nhà vua ở St. James, ông lại còn thêm phần nhã nhặn. Phu nhân Lucas là một người đàn bà rất mực hiền hậu. Bà không quá tinh khôn, nên là người hàng xóm không thể tốt hơn đối với bà Bennet. Hai ông bà có mấy người con. Con gái đầu là Charlotte, một thiếu nữ chừng hai mươi bảy tuổi, biết điều và thông minh. Cô cũng là bạn thân của Elizabeth. Việc các cô nhà Lucas và các cô nhà Bennet gặp nhau để bàn chuyện dạ vũ là chuyện đương nhiên. Vậy nên sáng hôm sau buổi dạ vũ, các cô con gái nhà Lucas sang Longbourn để nghe và để kể.

'Cháu mở đầu buổi tối rất khéo đấy, Charlotte', bà Bennet nói với cô Lucas bằng giọng cố giữ nhã nhặn. 'Ông Bingley chọn cháu trước tiên mà.' 'Vâng. Nhưng hình như ông ấy ưng người thứ hai hơn ạ.' 'À, cháu muốn nói Jane chứ gì, vì ông ấy nhảy với nó hai lần. Quả thật trông thì đúng là ông ấy mến nó. Thật lòng bác cũng nghĩ vậy. Bác có nghe loáng thoáng chuyện gì đó, mà chẳng rõ là chuyện gì. Hình như dính đến ông Robinson.' 'Có lẽ bác muốn nói chuyện cháu nghe lỏm được giữa ông ấy và ông Robinson. Cháu chưa kể với bác sao ạ? Ông Robinson hỏi ông ấy có thích những buổi dạ vũ Meryton của chúng ta không, có thấy trong phòng nhiều phụ nữ xinh đẹp không, và ai là người đẹp nhất. Đến câu cuối, ông ấy đáp ngay: «Ồ, cô cả nhà Bennet, không còn nghi ngờ gì nữa. Về điểm ấy không thể có hai ý kiến.»' 'Trời đất! Ừ, câu ấy quả là dứt khoát. Nghe vậy thì đúng là có vẻ thế thật. Nhưng thôi, biết đâu rồi chẳng đi đến đâu, cháu ạ.' 'Cái chị nghe lỏm được có ích hơn cái của em, Eliza', Charlotte nói. 'Ông Darcy không đáng nghe bằng bạn ông ấy, em nhỉ? Tội nghiệp Eliza! Chỉ được coi là tạm được thôi.' 'Ông ta cư xử tệ thì thôi, đừng gieo vào đầu Lizzy ý nghĩ phải bực mình vì chuyện đó. Ông ta khó chịu đến mức được ông ta để mắt tới mới thật là vạ. Bà Long tối qua kể với bác rằng ông ta ngồi sát ngay bên cạnh bà ấy nửa tiếng đồng hồ mà không hề mở miệng lấy một lần.'

'Mẹ chắc chắn thế ạ? Hay là có chút nhầm lẫn?', Jane nói. 'Con rõ ràng thấy ông Darcy nói chuyện với bà ấy mà.' 'Ừ, tại rốt cuộc bà ấy hỏi ông ta có thích Netherfield không, nên ông ta không thể không trả lời. Nhưng bà ấy bảo với mẹ rằng chỉ vì bị bắt chuyện mà trông ông ta đã hết sức bực dọc.' 'Cô Bingley nói với con', Jane kể tiếp, 'rằng ông ấy ít nói lắm nếu không ở giữa những người thân quen. Ở giữa họ thì ông ấy rất dễ chịu ạ.' 'Mẹ chẳng tin lấy một lời, con ạ. Nếu dễ chịu đến thế thì ông ta đã nói chuyện với bà Long rồi. Nhưng mẹ đoán được đầu đuôi. Ai cũng bảo ông ta kiêu ngạo hết chỗ nói, mẹ dám chắc ông ta nghe được ở đâu đó rằng bà Long không có xe riêng, phải thuê xe mà đến dự dạ vũ.' 'Cháu không bận tâm chuyện ông ấy không nói chuyện với bà Long', cô Lucas nói, 'nhưng cháu ước gì ông ấy đã nhảy với Eliza.' 'Lần sau nhé, Lizzy', mẹ nàng nói, 'mẹ mà là con thì mẹ chẳng nhảy với ông ta đâu.' 'Con nghĩ, mẹ ạ, con có thể yên tâm hứa với mẹ là sẽ không bao giờ nhảy với ông ấy.' 'Cái kiêu ngạo của ông ấy', cô Lucas nói, 'không làm cháu khó chịu bằng cái kiêu ngạo người ta vẫn thường có, vì nó có cớ. Một người trẻ tuổi ưu tú nhường ấy, gia thế có, gia sản có, mọi bề đều thuận, thì tự cho mình là cao cũng chẳng có gì lạ. Nếu cháu được phép nói vậy, ông ấy có quyền kiêu hãnh.' 'Chị nói rất đúng', Elizabeth đáp, 'và em đã dễ dàng tha thứ cho cái kiêu ngạo của ông ấy, nếu ông ấy không làm tổn thương lòng tự trọng của em.'

Mary, vốn tự hào về sự sâu sắc trong những suy nghĩ của mình, lên tiếng: 'Em cho rằng kiêu ngạo là một thói tật rất phổ biến. Qua tất cả những gì em từng đọc, em tin chắc nó phổ biến thật. Bản tính con người đặc biệt dễ nghiêng về nó, và trong chúng ta rất ít ai không ôm một chút tự mãn vì phẩm chất này hay phẩm chất khác, dù có thật hay chỉ là tưởng tượng. Kiêu ngạo và hợm hĩnh là hai thứ khác nhau, dù hai từ ấy thường được dùng như một. Người ta có thể kiêu ngạo mà không hợm hĩnh. Kiêu ngạo thiên về việc ta nghĩ gì về chính mình; còn hợm hĩnh thiên về việc ta muốn người khác nghĩ gì về ta.' Cậu bé nhà Lucas theo các chị sang chơi reo lên: 'Nếu cháu giàu như ông Darcy, cháu chẳng thèm bận tâm mình kiêu ngạo đến đâu. Cháu sẽ nuôi cả một bầy chó săn và mỗi ngày uống một chai rượu vang.' 'Thế thì cháu sẽ uống nhiều hơn mức đáng uống rất nhiều đấy', bà Bennet nói, 'và nếu bác trông thấy cháu làm vậy, bác sẽ giật chai rượu ngay lập tức.' Cậu bé một mực bảo bà không giật được. Bà Bennet cứ khăng khăng là sẽ giật. Cuộc tranh cãi ấy chỉ chấm dứt khi buổi thăm viếng kết thúc.