Chương 20

Ông Collins không có thời gian yên lặng để nghiền ngẫm tình yêu vừa như ý mình. Vì bà Bennet cứ đi đi lại lại ngoài phòng khách, chỉ chờ cuộc trò chuyện của hai người kết thúc. Vừa thấy Elizabeth mở cửa bước ra, đi nhanh qua chỗ mình rồi lên cầu thang, bà Bennet liền vào phòng ăn sáng. Bà nồng nhiệt chúc mừng ông Collins và chính mình về tương lai vui vẻ sắp trở thành người thân gần gũi hơn. Ông Collins cũng vui mừng không kém, đón nhận lời chúc mừng rồi đáp lại. Sau đó ông kể tỉ mỉ những gì hai người đã nói với nhau. Ông cho rằng việc cô em họ nhất mực từ chối chỉ là biểu hiện của sự nhút nhát khiêm nhường và bản tính đoan trang mà thôi. Vì thế ông tin mình có thể hoàn toàn hài lòng với kết quả ấy. Nhưng nghe những lời ấy, bà Bennet giật mình. Nếu tin được rằng con gái mình phản đối và từ chối lời cầu hôn chỉ là để khích lệ ông ta thêm, hẳn bà đã vui lắm. Nhưng bà không dám tin như vậy. Và bà cũng không thể không nói ra sự thật. 'Nhưng xin ông cứ tin, ông Collins.' Bà Bennet nói thêm. 'Tôi sẽ làm cho Lizzy hiểu ra lẽ phải. Tôi sẽ đích thân nói chuyện với con bé ngay bây giờ. Nó là đứa bướng bỉnh và dại dột, chẳng biết cái gì tốt cho mình cả. Nhưng tôi nhất định sẽ làm cho nó hiểu.' 'Xin lỗi vì đã ngắt lời bà.' Ông Collins kêu lên. 'Nhưng nếu cô ấy thật sự bướng bỉnh và dại dột như vậy, tôi không biết liệu cô có thể là người vợ hoàn toàn tốt cho một người đàn ông ở địa vị tôi, một người đương nhiên mong muốn hạnh phúc trong hôn nhân, hay không. Vì vậy, nếu cô ấy cứ tiếp tục từ chối lời cầu hôn của tôi, có lẽ tốt hơn là đừng ép cô ấy nhận lời. Vì một người mang khiếm khuyết tính cách như thế khó lòng góp phần nhiều cho hạnh phúc của tôi.' 'Ông hiểu hoàn toàn sai ý tôi rồi.' Bà Bennet ngạc nhiên nói. 'Lizzy chỉ bướng bỉnh trong chuyện này thôi. Còn mọi việc khác thì con bé tốt bụng hết mực, không ai bằng đâu. Tôi sẽ đến gặp ông Bennet ngay bây giờ. Chắc chắn chúng tôi sẽ giải quyết xong chuyện này với con bé rất nhanh thôi.'

Bà Bennet không để ông kịp trả lời. Bà chạy thẳng đến chỗ chồng. Vừa bước vào thư phòng bà vừa kêu lên. 'Ôi, ông Bennet, tôi cần ông ngay bây giờ. Cả nhà đang náo loạn cả lên. Lizzy thề rằng nó sẽ không lấy ông Collins, ông phải đến bắt con bé cưới ông ấy đi. Không nhanh lên thì ông Collins sẽ đổi ý và từ chối Lizzy mất.' Ông Bennet ngẩng đầu khỏi trang sách nhìn vợ khi bà bước vào. Vẻ mặt bình thản và dửng dưng của ông không hề thay đổi dù nghe vợ nói. 'E rằng tôi không có được cái may nghe hiểu lời bà nói.' Ông nói khi bà dứt lời. 'Bà đang nói chuyện gì vậy?' 'Chuyện ông Collins và Lizzy đấy. Lizzy nói nó sẽ không lấy ông Collins, còn ông Collins thì bắt đầu nói ông ấy cũng không lấy Lizzy.' 'Trong trường hợp đó thì tôi phải làm gì? Việc này xem ra vô vọng rồi.' 'Ông tự nói chuyện với Lizzy đi. Ra lệnh cho nó phải lấy ông ấy.' 'Gọi con bé xuống đây. Để nó nghe ý kiến của tôi.' Bà Bennet rung chuông gọi người hầu. Cô Elizabeth được gọi đến thư phòng.

'Lại đây, con.' Người cha nói khi con gái xuất hiện. 'Cha gọi con vì một việc quan trọng. Cha nghe nói ông Collins đã cầu hôn con. Có đúng không?' Elizabeth đáp rằng đúng vậy. 'Tốt lắm. Và con đã từ chối lời cầu hôn đó chứ?' 'Dạ đúng, thưa cha.' 'Tốt lắm. Bây giờ hãy vào việc quan trọng. Mẹ con ra lệnh con phải nhận lời. Có phải vậy không, bà Bennet?' 'Đúng vậy. Không thì tôi sẽ không bao giờ gặp lại con bé nữa.' 'Một lựa chọn bất hạnh đang đặt trước mặt con, Elizabeth. Từ hôm nay con sẽ trở thành người xa lạ với một trong hai cha mẹ. Nếu không lấy ông Collins, mẹ con sẽ không bao giờ gặp lại con nữa. Còn nếu lấy ông ấy, thì cha sẽ không bao giờ gặp lại con.' Nghe câu kết luận ấy đến từ một câu mở đầu như thế, Elizabeth không nhịn được cười. Nhưng bà Bennet, người đã tin rằng chồng mình nhìn nhận việc này đúng như bà mong muốn, lại vô cùng thất vọng. 'Ông nói kiểu đó là có ý gì vậy, ông Bennet? Ông đã hứa với tôi là sẽ ra lệnh cho Lizzy lấy người ta cơ mà.' 'Bà à,' người chồng đáp. 'Tôi có hai việc nhỏ muốn xin bà. Thứ nhất, xin để tôi được tự do dùng phán đoán của mình trong chuyện này. Thứ hai, xin để tôi được tự do dùng căn phòng này. Tôi sẽ rất vui nếu được ở một mình trong thư phòng càng sớm càng tốt.'

Dù thất vọng với chồng, bà Bennet vẫn chưa chịu bỏ cuộc. Bà nói đi nói lại với Elizabeth không biết bao nhiêu lần, hết dỗ dành lại đe dọa. Bà cố lôi kéo Jane về phe mình, nhưng Jane từ chối can thiệp một cách nhẹ nhàng hết mức có thể. Elizabeth khi thì trả lời những lời công kích của mẹ một cách nghiêm túc và kiên quyết, khi thì đùa cợt vui vẻ. Cách bà thể hiện có thay đổi, nhưng quyết tâm thì không bao giờ lay chuyển. Trong khi đó, ông Collins một mình ngẫm nghĩ về những gì vừa xảy ra. Ông tự đánh giá mình quá cao nên không hiểu vì sao cô em họ lại có thể từ chối mình. Lòng tự trọng bị tổn thương, nhưng ngoài ra ông không đau khổ gì thêm. Tình cảm ông dành cho cô hoàn toàn chỉ là tưởng tượng mà thôi. Hơn nữa, nghĩ rằng Elizabeth có lẽ đáng bị mẹ mắng, ông cũng chẳng thấy tiếc nuối gì. Trong lúc cả nhà đang rối beng như vậy, Charlotte Lucas đến chơi để cùng qua một ngày. Lydia ra đón cô ngoài phòng khách. Lydia chạy tới, vừa nói nửa như thì thầm vừa kêu lên. 'Chị đến thật đúng lúc quá! Ở đây đang có chuyện vui lắm đấy! Chị có biết sáng nay chuyện gì đã xảy ra không? Ông Collins cầu hôn Lizzy, mà Lizzy lại từ chối đấy.' Charlotte chưa kịp trả lời thì Kitty cũng chạy đến báo cùng một tin. Ba người vừa bước vào phòng ăn sáng, nơi chỉ có một mình bà Bennet, bà liền kể lại đúng câu chuyện ấy. Bà kêu gọi cô Lucas thương xót cho mình. Bà van nài cô thuyết phục bạn mình là Lizzy nghe theo ý muốn của gia đình. 'Xin cô làm ơn giúp tôi việc đó, cô Lucas thân mến.' Bà nói thêm bằng giọng thảm thiết. 'Không ai đứng về phía tôi cả, không ai giúp tôi cả. Tôi bị đối xử tệ bạc thế này mà chẳng ai đoái hoài đến thần kinh tội nghiệp của tôi.' Nhờ Jane và Elizabeth bước vào mà Charlotte không phải trả lời. 'Đấy, nó đến kìa.' Bà Bennet nói tiếp. 'Cứ như thể chẳng có gì đáng bận tâm, mặt mày thản nhiên như thể chúng ta đang ở tận York vậy. Nhưng nghe đây, cô Lizzy. Nếu con cứ nhất quyết từ chối hết mọi lời cầu hôn kiểu này, con sẽ chẳng bao giờ lấy được chồng đâu. Mà mẹ cũng thật không biết ai sẽ nuôi con khi cha con qua đời nữa. Mẹ báo trước, mẹ không nuôi nổi con đâu. Kể từ hôm nay mẹ dứt tình với con luôn. Như mẹ đã nói trong thư phòng rồi đấy, mẹ sẽ không bao giờ nói chuyện với con nữa, cứ xem mẹ có giữ lời hay không. Mẹ chẳng thấy vui thú gì khi nói chuyện với đứa con bất hiếu cả. Mà thật ra nói chuyện với ai mẹ cũng chẳng thấy vui mấy. Người bị bệnh thần kinh hành hạ như mẹ thì làm sao mà muốn nói chuyện được. Chẳng ai biết mẹ khổ sở đến mức nào đâu! Nhưng lúc nào cũng thế, người không than vãn thì chẳng ai thương xót cả.'

Các cô con gái biết rằng nếu cố dùng lý lẽ khuyên can hay dỗ dành mẹ thì chỉ khiến bà thêm bực bội. Vì vậy họ lặng lẽ nghe những lời tuôn ra không dứt. Bà Bennet cứ thế nói tiếp mà không ai ngắt lời. Rồi ông Collins bước vào, với thái độ trang trọng hơn thường lệ, và nhập vào cùng mọi người. Thấy ông, bà Bennet nói với các con gái. 'Nào, các con im lặng hết đi, để ông Collins và mẹ nói chuyện riêng một lát. Nhất định phải như vậy.' Elizabeth lặng lẽ rời khỏi phòng. Jane và Kitty theo sau. Nhưng Lydia thì nhất quyết bám lại, quyết không bỏ lỡ điều gì có thể nghe được. Charlotte lúc đầu bị giữ lại vì phép lịch sự của ông Collins. Ông hỏi thăm rất tỉ mỉ về sức khỏe của cô và cả gia đình. Sau đó cô ở lại thêm vì chút tò mò. Charlotte đành đứng bên cửa sổ, giả vờ như không nghe thấy gì, thế là đủ. Bà Bennet bắt đầu nói những lời đã chuẩn bị sẵn bằng giọng thảm thiết. 'Ôi, ông Collins!' 'Thưa bà thân mến,' ông đáp. 'Chúng ta hãy vĩnh viễn im lặng về chuyện này. Tôi sẽ không bao giờ oán trách hành động của tiểu thư nhà ta.' Một lúc sau ông tiếp tục nói, giọng có chút không vui lộ ra. 'Cam chịu một điều bất hạnh không thể tránh khỏi là bổn phận của tất cả chúng ta. Với một chàng trai trẻ may mắn sớm có được một chỗ đứng tốt như tôi, bổn phận ấy lại càng phải giữ. Tôi tin rằng mình đã cam chịu rồi. Có lẽ tôi cũng dễ dàng cam chịu hơn, vì tôi không chắc mình sẽ hạnh phúc thật sự nếu người em họ xinh đẹp của tôi ban cho tôi vinh dự kết hôn. Bởi tôi thường thấy rằng, khi một điều tốt đẹp bị từ chối, ta chỉ có thể cam chịu trọn vẹn nhất khi bắt đầu thấy giá trị của nó giảm dần trong mắt mình. Thưa bà thân mến, xin đừng nghĩ rằng tôi có ý coi thường gia đình bà khi rút lại ý muốn được tiểu thư đoái hoài mà không giữ phép lịch sự xin bà và ông Bennet dùng quyền của mình giúp tôi. Bà có thể trách tôi vì đã chấp nhận lời từ chối từ chính lời tiểu thư, thay vì phải nghe điều đó từ bà. Nhưng ai cũng có thể mắc sai lầm. Trong suốt chuyện này tôi chỉ mang thiện ý mà thôi. Điều tôi mong muốn là có được một người bạn đời dịu dàng cho mình. Đồng thời tôi cũng đã cân nhắc thỏa đáng lợi ích cho cả gia đình bà. Nếu cách cư xử của tôi có điều gì đáng trách, tôi xin lỗi ngay tại đây.'