Chương 52

Elizabeth vui mừng khôn xiết vì nhận được thư trả lời rất nhanh. Vừa cầm được lá thư trong tay, nàng vội vã đi về phía khóm rừng nhỏ, nơi sẽ không ai quấy rầy. Nàng ngồi xuống một chiếc ghế dài và chuẩn bị đón lấy niềm hạnh phúc. Nhìn lá thư dài như vậy, nàng biết chắc đó không phải là lời từ chối. Gracechurch Street, ngày 6 tháng Chín. Cháu gái thân yêu, 'Mợ vừa nhận được thư cháu, và mợ định dành trọn buổi sáng nay để viết thư trả lời. Chuyện mợ phải kể cho cháu nghe thì viết ngắn không sao chứa hết được. Mợ phải thú thật là lời cháu nhờ làm mợ ngạc nhiên. Mợ không ngờ cháu lại hỏi mợ điều đó. Nhưng mợ không giận đâu. Mợ chỉ muốn nói rằng mợ tưởng cháu chẳng cần phải hỏi câu ấy. Nếu cháu không hiểu mợ nói gì thì hãy tha thứ cho sự đường đột của mợ. Cậu cháu cũng ngạc nhiên như mợ. Nếu không tin rằng cháu có dính dáng đến việc này, mợ đã không để ông Darcy làm theo ý ông ấy. Nhưng nếu cháu thật sự không có lỗi gì và cũng không hay biết gì, thì mợ phải nói cho rõ hơn. Đúng cái ngày mợ từ Longbourn trở về nhà, cậu cháu có một người khách bất ngờ đến thăm. Ông Darcy đến và nói chuyện riêng với cậu cháu suốt mấy tiếng đồng hồ. Mọi việc đã xong trước khi mợ về đến nơi, nên nỗi tò mò của mợ không hành hạ mợ nhiều như nỗi tò mò của cháu. Ông Darcy đến để báo cho ông Gardiner biết rằng ông đã tìm ra chỗ ở của em gái cháu và ông Wickham. Ông nói mình đã gặp và nói chuyện với cả hai người. Gặp ông Wickham nhiều lần, còn Lydia thì một lần. Theo chỗ mợ biết được thì ông rời Derbyshire chỉ sau chúng ta có một ngày. Ông đến London với quyết tâm tìm cho ra hai người. Lý do ông đưa ra là thế này. Ông Darcy tin chắc rằng chính ông có lỗi vì đã không cho người đời biết rõ con người tệ hại của ông Wickham. Ông nói vì thế mà ông đã không ngăn nổi việc một cô gái trẻ đứng đắn đem lòng yêu thương hay tin cậy ông Wickham. Ông rộng lượng quy tất cả những chuyện ấy cho thói kiêu ngạo sai lầm của chính mình. Ông thừa nhận rằng trước đây ông cho việc phơi bày hành vi riêng tư của ông Wickham ra trước thiên hạ là không xứng với thể diện của mình. Ông nghĩ tính cách của mình cứ tự nó lộ ra là đủ, chẳng cần phải giải thích. Vì vậy ông cho rằng đứng ra sửa chữa cái hại do chính mình gây ra là bổn phận của ông. Dù có lý do nào khác đi nữa, mợ tin chắc lý do ấy cũng chẳng làm ông phải mang tiếng. Ông đến London mấy ngày rồi mới tìm ra hai người. Nhưng ông có một manh mối mà chúng ta không có, và chính việc biết được manh mối ấy cũng là một trong những lý do khiến ông quyết định đi theo chúng ta. Có một người đàn bà tên là bà Younge, cách đây không lâu còn làm gia sư cho cô Darcy. Bà ta bị đuổi việc vì một chuyện gì đó không vừa lòng, nhưng ông không nói rõ là chuyện gì. Sau đó bà ta thuê một ngôi nhà lớn ở Edward Street và sống bằng nghề cho thuê phòng. Ông Darcy biết bà Younge rất thân thiết với ông Wickham. Vừa đến London là ông tìm đến bà ta để dò tin về ông Wickham. Nhưng phải mất hai ba ngày ông mới nghe được điều mình muốn. Có lẽ bà ta không chịu phản bội lòng tin của người khác nếu chưa được đút lót. Vì bà ta biết rõ có thể tìm người bạn của mình ở đâu. Khi mới đến London, ông Wickham quả có tìm đến bà ta. Nếu bà Younge nhận được hai người vào nhà mình thì hai người đã ở lại đó rồi. Dù sao thì cuối cùng người bạn tốt bụng của chúng ta cũng lấy được cái địa chỉ mình cần. Hai người ở tại một con phố nọ. Ông gặp ông Wickham, rồi sau đó nhất định đòi phải gặp cả Lydia. Theo lời ông nói, việc đầu tiên ông định làm khi gặp Lydia là thuyết phục con bé thoát khỏi cảnh nhục nhã hiện giờ. Để hễ bè bạn chịu nhận thì con bé lập tức trở về với họ. Ông cũng hứa sẽ giúp hết sức mình. Nhưng Lydia nhất quyết không chịu bỏ ý định ở lại nơi con bé đang ở. Con bé bảo bè bạn nghĩ sao cũng mặc, nó không cần ông giúp, và nó không muốn nghe một lời nào về chuyện rời bỏ ông Wickham. Con bé tin chắc rồi có ngày hai người sẽ cưới nhau, nên cưới lúc nào cũng chẳng mấy quan trọng. Lòng dạ Lydia đã như thế, nên ông Darcy nghĩ giờ chỉ còn việc lo cho đám cưới chắc chắn diễn ra và diễn ra sớm hơn. Từ lần nói chuyện đầu tiên với ông Wickham, ông đã dễ dàng nhận ra ông Wickham chẳng hề có ý định cưới xin. Ông Wickham thú nhận rằng mình buộc phải rời trung đoàn vì những món nợ danh dự phải trả rất gấp. Ông ta còn không ngần ngại nói rằng mọi điều tệ hại nảy sinh từ việc Lydia bỏ trốn đều chỉ do sự dại dột của con bé mà ra. Ông ta định sẽ sớm bỏ chức sĩ quan, còn sau này sống ra sao thì hầu như chưa nghĩ tới. Ông ta phải đi đâu đó nhưng không biết đi đâu, chỉ biết rằng mình sẽ chẳng có đồng nào mà sống. Ông Darcy hỏi vì sao ông ta không lập tức cưới em gái cháu. Ông Bennet tuy không phải người giàu có gì cho lắm, nhưng cũng có thể làm được đôi chút cho ông ta. Cưới xin rồi thì hoàn cảnh của ông ta cũng khá hơn. Nhưng ông Wickham chỉ đáp rằng mình còn hy vọng cưới một người đàn bà khác ở một vùng khác để có được tài sản chắc chắn hơn. Dù vậy, ở vào cảnh ngộ ấy thì khó mà từ chối cơ hội thoát khỏi cảnh túng quẫn trước mắt. Hai người gặp nhau mấy lần. Vì có nhiều chuyện phải bàn. Cố nhiên ông Wickham đòi nhiều hơn cái mình có thể nhận được. Nhưng cuối cùng ông ta cũng đành phải đưa ra những đòi hỏi thực tế. Định xong hết mọi việc giữa hai người, ông Darcy tiếp đó báo cho cậu cháu biết. Tối hôm trước ngày mợ về đến nhà, ông đến Gracechurch Street lần đầu tiên. Nhưng ông không gặp được ông Gardiner. Hỏi thêm thì ông biết cha cháu còn ở đó cùng cậu cháu, nhưng sáng hôm sau sẽ rời London. Ông cho rằng cha cháu không phải người thích hợp để bàn chuyện này bằng cậu cháu. Vì thế ông sẵn lòng hoãn cuộc gặp lại cho đến khi cha cháu đi rồi. Ông không để lại tên, nên mãi đến hôm sau cả nhà chỉ biết có một quý ông nào đó đến vì có việc. Thứ Bảy ông lại đến. Cha cháu đã đi rồi, còn cậu cháu thì có nhà. Như mợ đã nói ở trên, hai người nói chuyện với nhau rất lâu. Chủ nhật hai người lại gặp nhau, và lần ấy thì mợ cũng trông thấy ông. Phải đến thứ Hai mọi việc mới được định xong. Vừa định xong là người ta phái người gấp về Longbourn. Nhưng vị khách của nhà ta thì bướng bỉnh vô cùng. Lizzy à, nghĩ kỹ thì mợ thấy chính tính bướng bỉnh mới là cái tật thật sự của ông Darcy. Từ trước đến giờ ông bị chê trách vì nhiều lỗi lầm, nhưng cái tật thật sự thì là cái này. Ông không cho phép làm bất cứ việc gì mà không do chính tay ông làm. Mợ tin chắc cậu cháu cũng rất sẵn lòng đứng ra thu xếp hết mọi việc. Nhưng mợ nói thế không phải để được cảm ơn, nên cháu đừng nói lại với ai. Hai người giằng co với nhau rất lâu. Trong khi cả vị quý ông lẫn vị tiểu thư trong cuộc đều không đáng để người ta nhọc lòng đến thế. Nhưng rốt cuộc cậu cháu đành phải nhường, và không có được cơ hội giúp cháu gái mình. Thay vào đó cậu phải chịu mang tiếng là người đã làm việc ấy. Điều đó làm cậu cháu rất khó chịu trong lòng. Mợ thành thật nghĩ rằng sáng nay nhận được thư cháu, cậu đã rất mừng. Vì nhờ lời cháu xin được giải thích mà cậu trút bỏ được thứ vinh dự khoác bằng lông chim mượn của người khác, và trả nó về cho người thật sự đáng được khen. Nhưng Lizzy à, chuyện này chỉ được dừng lại ở cháu, nhiều lắm là ở Jane, không được đi xa hơn. Người ta đã làm những gì cho đôi vợ chồng trẻ ấy thì có lẽ cháu cũng biết khá rõ. Nợ của ông Wickham thì ông Darcy nhận trả. Mợ nghĩ số đó nhiều hơn một nghìn bảng khá nhiều. Ngoài phần vốn có của Lydia, ông còn bảo đảm riêng cho con bé một nghìn bảng nữa, lại còn mua cho ông Wickham chức sĩ quan. Lý do ông nói mình phải làm tất cả những việc ấy thì đúng như mợ đã kể ở trên. Rằng con người ông Wickham bị người đời hiểu sai đến thế, và vì vậy mà người ta đón nhận, để tâm đến ông ta như thế, ấy là lỗi của chính ông Darcy. Ông bảo đó là do ông kín tiếng và thiếu sự cân nhắc lẽ ra phải có. Có lẽ điều đó đúng phần nào. Nhưng mợ không rõ sự kín tiếng của ông, hay sự kín tiếng của bất cứ ai, lại phải gánh trách nhiệm về chuyện lần này hay không. Dù vậy, gạt những lời nghe có vẻ hợp lý ấy sang một bên, Lizzy yêu quý ạ, cháu cứ tin rằng nếu chúng ta không thừa nhận ông Darcy có một mối quan tâm khác trong việc này thì cậu cháu đã chẳng bao giờ chịu nhường. Định xong mọi việc, ông trở về với những người bạn còn ở lại Pemberley. Chỉ có điều đến ngày cưới ông sẽ lại về London để lo cho xong mọi chuyện tiền nong. Mợ nghĩ mình đã kể hết cho cháu rồi. Theo lời cháu thì nghe chuyện này cháu sẽ hết sức ngạc nhiên. Ít nhất mợ mong nó không làm cháu khó chịu. Lydia đến ở nhà mợ, còn ông Wickham thì lúc nào cũng có thể ra vào. Ông Wickham y hệt như hồi cả nhà quen biết ông ta ở Hertfordshire. Nhưng hẳn mợ đã không nói cho cháu biết mợ khó chịu đến chừng nào vì cách cư xử của Lydia trong lúc con bé ở với cậu mợ. Ấy là nếu mợ không biết được rằng, qua lá thư Jane gửi hôm thứ Tư vừa rồi, con bé về đến nhà cũng cư xử y hệt như thế. Bây giờ mợ có nói ra thì cũng không gây thêm nỗi đau mới nào. Mợ đã nhiều lần khuyên bảo con bé rất nghiêm túc. Mợ nói cho con bé biết việc nó làm xấu xa đến mức nào, và đã gieo cho gia đình nỗi bất hạnh lớn đến chừng nào. Nếu con bé nghe lời mợ thì đó là may cho nó. Vì rõ ràng là nó chẳng chịu nghe. Đôi lúc mợ giận thật sự. Nhưng nghĩ đến Elizabeth và Jane yêu quý, mợ đã nhịn vì hai đứa. Ông Darcy trở lại đúng như đã hứa, và như Lydia đã kể với cháu, ông cũng có mặt ở đám cưới. Hôm sau ông dùng bữa tối với cậu mợ, và định thứ Tư hay thứ Năm thì lại rời London. Lizzy yêu quý, cháu có giận mợ lắm không nếu nhân dịp này mợ nói ra điều trước đây mợ không dám nói? Ấy là mợ quý ông ấy đến chừng nào. Cách ông đối xử với cậu mợ thì mọi mặt đều dễ chịu hệt như hồi ở Derbyshire. Trí hiểu biết và ý nghĩ của ông, mợ đều ưa cả. Chỉ cần hoạt bát hơn một chút nữa thì chẳng có gì để chê. Nếu ông cưới vợ một cách khôn ngoan thì người vợ ấy có thể dạy cho ông sự hoạt bát đó. Mợ từng nghĩ ông là người giấu kín lòng mình ghê lắm. Vì hầu như ông không nhắc đến tên cháu lấy một lần. Nhưng xem ra giấu kín lòng mình là cái mốt thời nay. Nếu mợ đã quá đường đột thì xin cháu tha thứ cho mợ. Ít nhất cũng đừng phạt mợ đến mức không cho mợ vào Pemberley. Vì chưa đi hết khuôn viên ấy thì mợ sẽ không bao giờ thấy hạnh phúc trọn vẹn. Được ngồi một cỗ xe bốn bánh thấp do một đôi ngựa nhỏ xinh đẹp kéo thì còn gì bằng. Nhưng thôi, mợ phải dừng bút đây. Bọn trẻ đã tìm mợ suốt nửa tiếng đồng hồ rồi. Thân ái, Bà Gardiner.'

Lá thư ấy làm lòng Elizabeth chao đảo. Khó mà nói niềm vui hay nỗi khổ tâm bên nào lớn hơn. Trong lòng nàng vốn có một mối ngờ mơ hồ và rối rắm về những gì ông Darcy có thể đã làm để tác thành cuộc hôn nhân của em gái nàng. Đó là một việc tốt quá lớn để nàng dám tin là thật. Nàng không dám mong. Đồng thời nàng lại sợ nó là thật, vì nỗi khổ tâm phải mang ơn ông. Thế mà những việc còn lớn hơn mối ngờ ấy nhiều lại hóa ra đều là thật! Ông đã cố ý đi theo hai người đến tận London. Ông tự mình gánh lấy hết mọi nhọc nhằn và tủi nhục của cuộc tìm kiếm ấy. Ông đã phải hạ mình cầu xin một người đàn bà mà hẳn ông ghê tởm và khinh bỉ. Ông cũng đã gặp người đàn ông mà ông muốn tránh hơn bất cứ ai. Với người đàn ông mà chỉ nhắc đến tên thôi ông đã coi như một hình phạt, ông đã nhiều lần gặp gỡ, tranh cãi và thuyết phục. Rốt cuộc ông còn phải dùng tiền mà mua chuộc hắn. Tất cả những việc ấy ông làm vì một cô gái mà ông không thể kính trọng cũng không thể coi trọng. Một góc trong lòng nàng thì thầm rằng ông làm việc đó là vì nàng. Nhưng những ý nghĩ khác lập tức đè bẹp niềm hy vọng ấy. Việc ông ghê tởm chuyện trở thành người trong họ với ông Wickham là điều quá đỗi tự nhiên. Đến cả lòng tự phụ của nàng cũng không đủ để tin rằng tình cảm ông dành cho một người đàn bà đã từ chối lời cầu hôn của ông lại thắng nổi lòng ghê tởm ấy. Làm anh em rể với ông Wickham! Bất cứ lòng kiêu hãnh nào cũng phải nổi dậy chống lại mối quan hệ như thế. Rõ ràng ông Darcy đã làm rất nhiều. Nghĩ đến việc ông đã làm nhiều đến chừng nào, nàng thấy xấu hổ. Nhưng ông đã đưa ra một lý do chẳng có gì đặc biệt khó tin. Việc ông thấy mình có lỗi cũng là lẽ đương nhiên. Ông có tấm lòng rộng lượng, lại có cả sức để thực hiện tấm lòng ấy. Elizabeth không cho rằng mình là lý do lớn nhất của ông. Nhưng nàng có thể tin rằng chút tình cảm còn sót lại đã góp thêm sức cho ông trong việc lo liệu một chuyện gắn bó sâu xa với sự bình yên trong lòng nàng. Biết mình mang ơn một người mà mình không bao giờ đền đáp được, điều đó khổ tâm, khổ tâm vô cùng. Việc Lydia trở về và lấy lại được danh dự, tất cả đều là nhờ ông. Nàng đã thành thật hối tiếc biết bao vì mọi ý nghĩ không tử tế mà nàng để mình nuôi trong lòng đối với ông, và vì mọi lời hỗn xược nàng đã ném vào mặt ông! Nghĩ đến bản thân thì nàng thấy mình nhỏ lại, nhưng nghĩ đến ông thì nàng thấy tự hào. Nàng tự hào vì ông đã thắng được chính mình trong một việc dính đến lòng thương và danh dự. Nàng đọc đi đọc lại mấy lần cái đoạn mợ nàng khen ông. Lời khen ấy chưa đủ, nhưng nàng thấy vui. Nàng cũng thấy một chút vui pha lẫn tiếc nuối khi biết cậu mợ mình đã tin chắc đến thế rằng giữa ông Darcy và nàng có tình cảm và lòng tin cậy.

Tiếng chân ai đó lại gần làm Elizabeth bừng tỉnh khỏi chỗ ngồi và khỏi những ý nghĩ của mình. Nàng chưa kịp rẽ sang lối khác thì ông Wickham đã đuổi kịp. Bước lại gần nàng, ông nói. 'Chị vợ thân mến, tôi e mình đã quấy rầy chị đang dạo chơi một mình.' 'Ông quấy rầy tôi thật rồi.' Elizabeth mỉm cười đáp. 'Nhưng tôi không có ý nói rằng sự quấy rầy ấy làm tôi khó chịu.' 'Nếu đúng là thế thì tôi lấy làm tiếc lắm. Chúng ta luôn là bạn tốt của nhau, mà bây giờ còn thân thiết hơn nữa.' 'Đúng thế. Những người khác có ra ngoài không?' 'Tôi không rõ. Bà Bennet và Lydia định đi xe sang Meryton. Mà này, chị vợ thân mến, nghe cậu mợ chị nói thì hóa ra chị đã đến xem Pemberley thật.' Elizabeth đáp rằng đúng thế. 'Tôi gần như ghen tị với cái thú ấy của chị. Nhưng với tôi thì đến đó hẳn là quá đau lòng. Nếu không thì trên đường lên Newcastle tôi cũng có thể ghé qua. Chắc chị đã gặp bà quản gia già rồi chứ? Bà Reynolds tội nghiệp lúc nào cũng quý tôi lắm. Cố nhiên bà ấy không nhắc tên tôi với chị đâu.' 'Bà ấy có nhắc.' 'Bà ấy nói gì?' 'Bà ấy nói ông đã đi lính. Bà ấy cũng nói bà e rằng mọi chuyện đã… không suôn sẻ lắm. Ở cách xa nhau đến thế thì, ông biết đấy, chuyện gì cũng bị kể lệch đi.' 'Hẳn rồi.' Ông cắn môi đáp. Elizabeth mong ông im lặng. Nhưng chỉ một lát sau ông Wickham lại lên tiếng.

'Tháng trước ở London tôi gặp ông Darcy mà thấy ngạc nhiên. Chúng tôi lướt qua nhau mấy lần. Không biết ông ấy làm gì ở đó.' 'Có lẽ ông ấy đang lo chuyện cưới xin với cô de Bourgh.' Elizabeth nói. 'Việc gì đưa được ông ấy lên London vào mùa này thì hẳn phải là việc đặc biệt.' 'Không còn gì phải ngờ. Hồi ở Lambton chị có gặp ông ấy không? Nghe ông bà Gardiner nói thì hình như là có.' 'Có. Ông ấy giới thiệu em gái mình với chúng tôi.' 'Chị có ưa cô ấy không?' 'Rất ưa.' 'Tôi có nghe nói hai năm nay cô ấy tiến bộ hẳn lên. Lần cuối tôi gặp thì cô ấy chẳng có gì hứa hẹn lắm. Chị ưa cô ấy thì tôi mừng lắm. Mong sao cô ấy nên người tử tế.' 'Chắc chắn cô ấy sẽ như vậy. Vì cái tuổi khó khăn nhất thì cô ấy đã qua rồi.' 'Chị có đi qua làng Kympton không?' 'Tôi không nhớ là có hay không.' 'Tôi đã thưa với chị rằng chỗ ấy chính là nơi có chức mục sư lẽ ra tôi được nhận. Một nơi thật tuyệt vời! Nhà mục sư cũng rất tốt! Mọi mặt đều hợp với tôi.' 'Ông có thích cả việc viết bài giảng đạo không?' 'Thích lắm chứ. Tôi hẳn đã coi đó là một phần bổn phận của mình, và chút nhọc nhằn ấy chẳng mấy chốc sẽ thành ra không đáng gì. Tôi không nên than phiền, nhưng quả thật, việc ấy tốt cho tôi biết bao! Cuộc sống yên tĩnh và vắng vẻ như thế hợp với mọi ý nghĩ của tôi về hạnh phúc! Nhưng số phận không cho. Hồi ở Kent chị có nghe ông Darcy nhắc đến chuyện này bao giờ chưa?' 'Tôi có nghe, từ một người mà tôi cho là đáng tin chẳng kém gì ông ấy. Rằng chức mục sư đó chỉ được giao cho ông với điều kiện. Tùy ở ý của người bảo trợ hiện nay.' 'Ra chị đã nghe như thế! Vâng, chuyện ấy cũng có phần đúng. Chắc chị nhớ rằng tôi đã nói với chị như vậy từ đầu.' 'Tôi còn nghe rằng đã có thời việc viết bài giảng đạo không làm ông thích thú như bây giờ. Rằng ông thật sự đã nói mình sẽ không bao giờ nhận chức mục sư, và vì thế mà hai bên đã thỏa thuận với nhau.' 'Cả chuyện ấy chị cũng nghe rồi! Câu chuyện đó không phải hoàn toàn vô căn cứ. Chắc chị nhớ tôi đã nói gì hồi hai ta bàn đến việc này lần đầu.' Hai người bây giờ đã gần đến cửa nhà. Vì Elizabeth bước nhanh để rũ được ông ra. Nghĩ đến em gái, nàng không muốn làm ông giận. Thế nên nàng chỉ cười vui vẻ mà đáp lại thế này. 'Thôi nào, ông Wickham. Bây giờ chúng ta chẳng khác gì anh em một nhà. Đừng cãi nhau về chuyện đã qua nữa. Tôi mong từ nay chúng ta luôn cùng một ý.' Nàng chìa tay ra. Ông Wickham gần như không biết phải làm ra vẻ mặt thế nào. Nhưng ông cũng hôn lên bàn tay ấy bằng một cử chỉ trìu mến và hào hoa. Rồi hai người bước vào nhà.