Chương 4

Khi chỉ còn lại Jane và Elizabeth, Jane — nãy giờ vẫn khen ông Bingley một cách dè dặt — mới mở lòng với em gái. Nàng kể mình mến ông ấy đến nhường nào. 'Anh ấy có đủ mọi điều một chàng trai nên có', Jane nói. 'Biết suy xét, tính tình tốt, lại vui vẻ. Chị chưa từng thấy phong thái nào dễ chịu đến thế — thoải mái là vậy mà lễ độ vẫn trọn vẹn!' 'Anh ấy còn đẹp trai nữa', Elizabeth đáp. 'Một chàng trai, nếu có thể, thì cũng nên đẹp trai. Vậy là tính cách anh ấy trọn vẹn rồi.' 'Chị được mời nhảy bản thứ hai, chị hãnh diện lắm. Chị không ngờ được khen ngợi như thế.' 'Không ngờ à? Em thì ngờ thay cho chị đấy. Đó là chỗ khác nhau lớn giữa chị em mình. Lời khen lúc nào cũng làm chị ngạc nhiên, còn em thì không bao giờ. Có gì tự nhiên hơn việc anh ấy mời chị nhảy lần nữa? Anh ấy không thể không thấy chị đẹp gấp năm lần mọi người đàn bà khác trong phòng. Chuyện ấy thì việc gì phải biết ơn phép lịch sự của anh ấy. Thôi được, anh ấy quả là người rất dễ mến, em cho phép chị thích anh ấy đấy. Chị từng thích khối người ngốc hơn nhiều rồi mà.' 'Lizzy, em thật là!' 'Ôi, chị biết mà: chị vốn quá dễ đem lòng mến người ta. Chị chẳng bao giờ thấy ai có khuyết điểm. Trong mắt chị, cả thiên hạ đều tốt và đáng yêu. Cả đời em chưa từng nghe chị nói xấu một ai.' 'Chị chỉ không muốn vội chê trách ai thôi. Nhưng nghĩ gì thì chị vẫn nói thật.' 'Em biết. Chính thế mới lạ. Người biết suy xét như chị mà lại thành thật mù lòa đến vậy trước những trò dại dột, vớ vẩn của người đời! Giả bộ công bằng thì thường lắm — đâu chẳng gặp. Nhưng công bằng mà không phô trương, không tính toán, nhìn ai cũng lấy cái tốt của người ta rồi còn tô đẹp thêm, còn cái xấu thì chẳng nhắc một lời — cái đó chỉ mình chị làm được. Vậy là chị mến cả mấy người chị em của anh ấy nữa? Cử chỉ của họ đâu bằng được anh ấy.' 'Thoạt đầu thì đúng là không bằng. Nhưng chuyện trò với họ rồi mới thấy họ dễ chịu lắm. Nghe đâu cô Bingley sẽ ở với anh trai và lo liệu nhà cửa cho anh ấy. Chị mà đoán sai nhiều thì thôi, chứ chúng ta sắp có một người láng giềng đáng yêu ở cô ấy đấy.'

Elizabeth lặng im nghe, nhưng không bị thuyết phục. Cách hai người đàn bà ấy cư xử ở buổi khiêu vũ không phải là thứ dễ làm ai vừa lòng. Mắt Elizabeth sắc hơn chị, tính lại không xuôi chiều bằng. Vả lại hai người ấy có bao giờ đoái hoài gì đến nàng đâu, nên chẳng có gì làm mờ được óc xét đoán của nàng, và nàng cũng chẳng mấy thiết tha nghĩ tốt về họ. Thật ra hai người đúng là những tiểu thư rất sang. Lúc vui thì họ hoạt bát, muốn lấy lòng ai thì cũng thừa sức. Nhưng họ kiêu căng và tự phụ. Họ khá đẹp. Họ được ăn học ở một trong những trường tư hàng đầu London, có gia sản hai mươi nghìn bảng. Họ quen tiêu pha quá mức và quen giao du với người quyền quý. Thế nên họ tự cho mình đủ mọi quyền để coi trọng bản thân và coi thường kẻ khác. Họ xuất thân từ một gia đình đáng trọng ở miền bắc nước Anh. Và điều ấy hằn trong trí nhớ họ sâu hơn nhiều so với điều này: gia sản của anh trai họ, và của chính họ, là tiền kiếm được từ buôn bán.

Ông Bingley thừa hưởng của cha gần một trăm nghìn bảng. Người cha từng định mua một điền trang nhưng chưa kịp thì qua đời. Ông Bingley cũng định mua, thỉnh thoảng còn chọn sẵn cả hạt nữa. Nhưng nay ông đã có một ngôi nhà tốt và những quyền lợi của một điền chủ. Những ai hiểu tính xuề xòa của ông đều ngờ rằng ông sẽ ở Netherfield nốt quãng đời còn lại, để việc mua điền trang cho thế hệ sau. Các chị em ông thì nóng lòng mong ông có điền trang riêng. Nhưng dù ông mới chỉ là người thuê nhà, cô Bingley chẳng hề ngại đứng chủ bàn tiệc của anh. Bà Hurst — lấy một người chồng sang trọng nhiều hơn là giàu có — cũng vậy: hễ thuận ý là bà sẵn lòng coi nhà anh trai như nhà mình. Ông Bingley thành niên chưa đầy hai năm thì tình cờ được người ta mách cho ngôi nhà Netherfield. Ông đến xem thật, ngắm trong ngoài nửa tiếng đồng hồ. Vị trí và mấy gian phòng chính đều vừa ý, lời tán tụng của chủ nhà cũng làm ông hài lòng, và ông thuê ngay tại chỗ. Bingley và Darcy tính nết khác nhau một trời một vực, vậy mà tình bạn giữa hai người bền chặt không đổi. Bingley dễ tính, thẳng thắn, ai bảo sao cũng chiều. Chẳng có tính nào trái ngược với tính Darcy hơn thế. Chính vì thế mà Darcy quý Bingley — dù Darcy xem chừng chưa bao giờ bất mãn với tính mình. Bingley tin cậy tuyệt đối vào lòng quý mến của Darcy, và phục óc xét đoán của bạn hơn ai hết. Về trí tuệ thì Darcy hơn. Bingley chẳng phải kém cỏi gì, nhưng Darcy sắc sảo. Đồng thời cũng ngạo mạn, kín đáo và khó chiều. Cung cách của ông đúng mực đấy, nhưng không mời gọi ai lại gần. Về khoản ấy, bạn ông hơn hẳn. Bingley đi đến đâu được mến đến đó; Darcy thì đi đến đâu cũng làm mất lòng người ta.

Ngay cách hai người kể về buổi khiêu vũ Meryton cũng lộ rõ tính cách mỗi người. Bingley bảo đời mình chưa từng gặp những con người dễ chịu hơn, những cô gái xinh đẹp hơn thế. Ai nấy đều tử tế, ân cần với ông hết mực. Không ai khách sáo, không ai cứng nhắc. Chẳng mấy chốc ông đã thấy thân quen với cả gian phòng. Còn cô Bennet — ông không tưởng tượng nổi một thiên thần nào đẹp hơn. Ngược lại, trong mắt Darcy, đó chỉ là một đám người nhan sắc thì ít, thanh lịch thì không. Chẳng ai gợi cho ông lấy một chút hứng thú. Cũng chẳng ai đoái hoài hay đem lại cho ông niềm vui nào. Cô Bennet xinh, điều ấy ông công nhận. Nhưng ông bảo cô ấy cười nhiều quá. Bà Hurst và cô em cũng nhận là thế. Dù vậy hai người vẫn khen ngợi và quý Jane. Họ bảo đó là một cô gái dịu dàng, quen thân thêm cũng chẳng thiệt gì. Thế là cô Bennet nghiễm nhiên được nhận là một cô gái dịu dàng. Còn Bingley thì coi lời khen ấy như một sự cho phép — ông được nghĩ về nàng tùy thích.