Chương 8

Đến năm giờ chiều, hai quý bà ở Netherfield lui vào thay đồ. Lúc sáu giờ rưỡi, Elizabeth được gọi xuống dùng bữa tối. Ai nấy cũng hỏi thăm sức khỏe cô Bennet cho phải phép. Điều làm nàng vui là ông Bingley lo lắng thành thật hơn hẳn. Nhưng nàng chẳng thể đưa ra câu trả lời nào tốt lành. Tình trạng của Jane chẳng khá hơn chút nào. Nghe thế, hai chị em nhà Bingley lặp lại ba bốn lần rằng họ ái ngại biết bao, cảm nặng thì kinh khủng biết bao, và chính họ ghét ốm đau đến thế nào. Rồi họ không nghĩ đến chuyện ấy nữa. Nhờ cái vẻ lãnh đạm họ lộ ra khi Jane không có trước mắt, Elizabeth lại cảm nhận trọn vẹn mối ác cảm nàng vốn có từ đầu. Trong cả đám ấy, người duy nhất Elizabeth có thể coi là dễ chịu dù chỉ một chút chính là người anh trai. Ông lo cho Jane, điều ấy thật rõ ràng. Sự ân cần ông dành cho nàng cũng rất dễ chịu. Vì thế, dù nghĩ rằng những người kia coi mình là khách không mời, nàng cũng không thấy khó chịu đến mức ấy. Ngoài Bingley ra, chẳng ai để ý nhiều đến nàng. Cô Bingley đang để cả tâm trí vào ông Darcy, và người chị cũng gần như thế. Ông Hurst ngồi cạnh Elizabeth là một người đàn ông lười biếng, sống chỉ để ăn, uống và đánh bài. Khi biết nàng thích món thanh đạm hơn ragu, ông chẳng còn gì để nói với nàng.

Bữa tối vừa xong, Elizabeth trở ngay lên với Jane. Nàng vừa bước khỏi phòng thì cô Bingley đã bắt đầu nói xấu. Thái độ của Elizabeth thật tệ hại, cô bảo. Vừa kiêu căng vừa vô phép. Không có tài ăn nói, không phong thái, không khiếu thẩm mỹ, cũng chẳng có nhan sắc. Bà Hurst cũng nghĩ thế, và bà thêm vào. 'Nói gọn lại, ngoài chuyện đi bộ giỏi ra thì cô ấy chẳng có gì đáng khen. Sáng nay trông cô ấy thế nào, chị không đời nào quên được. Trông gần như một người hoang dã ấy chứ.' 'Đúng thế, Louisa. Em suýt không nín được cười. Đi bộ tận đây thì thật là chuyện chẳng ra gì! Chị cô ấy cảm lạnh thì việc gì cô ấy phải chạy nhảy trên đường quê như thế? Tóc thì rối bù, xõa hết cả ra!' 'Phải, cả cái váy lót nữa. Chắc ai cũng thấy cái váy lót ấy chứ? Chị dám chắc từ gấu váy lên đến sáu inch toàn là bùn. Chiếc đầm buông dài định che đi cũng chẳng làm được việc gì.' 'Em tả như thế có lẽ rất đúng, Louisa', Bingley nói. 'Nhưng anh chẳng thấy gì như thế. Sáng nay cô Elizabeth Bennet bước vào phòng trông đẹp lạ thường. Chiếc váy lót lấm bùn chẳng lọt vào mắt anh chút nào.' 'Ông Darcy thì chắc đã thấy rồi, tôi dám chắc', cô Bingley nói. 'Và tôi nghĩ hẳn ông chẳng muốn thấy em gái ông xuất hiện trong cái bộ dạng ấy.' 'Tất nhiên tôi không muốn.' 'Đi bộ một quãng ba dặm, bốn dặm hay năm dặm gì đó, lội bùn đến mắt cá! Lại còn một mình, hoàn toàn một mình! Không hiểu cô ấy nghĩ gì? Tôi thấy nó lộ ra một cái tính tự lập ngang ngạnh đến mức đáng ghét. Cái thái độ quê mùa hết sức, coi lễ nghi chẳng ra gì ấy.' 'Anh lại thấy nó lộ ra tình thương cô ấy dành cho chị mình, trông rất dễ chịu', Bingley nói. 'Ông Darcy', cô Bingley nói nhỏ. 'Tôi e cuộc phiêu lưu ấy làm ông bớt phần thán phục đôi mắt đẹp kia rồi.' 'Chẳng bớt chút nào', ông đáp. 'Vận động khiến đôi mắt ấy sáng hơn.' Im lặng một lúc, rồi bà Hurst lại lên tiếng. 'Chị rất quý Jane Bennet. Đúng là một cô gái đáng yêu. Chị thành thật mong cô ấy gặp được một hôn sự tốt. Nhưng với người cha người mẹ như thế, lại thêm họ hàng thấp kém, chị e chẳng còn hy vọng gì.' 'Hình như em có nghe chị nói dượng của họ làm luật sư ở Meryton thì phải?' 'Đúng thế. Mà họ còn một người cậu nữa, chị nghe đâu sống ở đâu đó gần Cheapside.' 'Thật là tuyệt quá', cô em thêm vào. Hai người đàn bà cười phá lên. 'Dù các cô ấy có đủ cậu để chật cả Cheapside', Bingley kêu lên, 'thì sức hút của họ cũng chẳng giảm đi một mảy.' 'Nhưng cơ hội lấy được một người đàn ông có chút địa vị trên đời thì ắt phải giảm đi nhiều', Darcy đáp. Bingley không đáp lại lời ấy. Hai cô em gái ông thì thật lòng hưởng ứng. Rồi họ lấy đám họ hàng hèn kém của người bạn thân yêu ra làm trò vui một hồi lâu.

Nhưng vừa ra khỏi phòng ăn, hai người lại lấy lại vẻ ân cần và đi lên phòng Jane. Họ ngồi bên Jane cho đến khi có người gọi xuống uống cà phê. Tình trạng của Jane vẫn còn rất nặng. Mãi đến khuya Elizabeth mới thở phào khi thấy chị ngủ. Lúc ấy nàng mới ra khỏi phòng. Không phải vì vui khi xuống dưới, mà vì nàng thấy làm thế thì phải hơn. Vào phòng khách thì ai nấy đang đánh bài Loo. Họ mời nàng vào cuộc ngay, nhưng nàng từ chối vì tiền cược xem ra lớn. Lấy chị làm cớ, nàng bảo sẽ đọc sách cho qua quãng thời gian ngắn nàng có thể ở lại dưới này. Ông Hurst nhìn nàng với đôi mắt ngạc nhiên. 'Cô thích đọc sách hơn đánh bài ư?' ông nói. 'Thật là chuyện lạ.' 'Cô Eliza Bennet vốn khinh đánh bài', cô Bingley nói. 'Cô ấy là một người đọc sách ghê gớm, chẳng tìm được vui thú ở việc gì khác.' 'Lời khen ấy cũng như lời chê ấy, tôi đều chẳng đáng nhận', Elizabeth kêu lên. 'Tôi không phải là người đọc sách ghê gớm gì. Và tôi tìm được vui thú ở nhiều việc.' 'Chăm sóc chị cô thì hẳn cô cũng tìm được niềm vui', Bingley nói. 'Tôi mong niềm vui ấy sớm lớn hơn, khi cô thấy chị cô hoàn toàn khỏe lại.' Elizabeth cảm ơn ông thật lòng rồi đi về phía chiếc bàn có vài quyển sách. Bingley lập tức bảo ông sẵn lòng mang thêm bao nhiêu sách tùy ý từ thư phòng. 'Giá mà có nhiều sách hơn thì vừa ích cho cô, vừa giữ thể diện cho tôi. Nhưng tôi là người lười. Sách thì không nhiều, song tôi vẫn có nhiều sách hơn số tôi từng mở ra.' Elizabeth bảo ngay trong những cuốn ở phòng này, nàng cũng chọn đủ thứ vừa ý. 'Cha để lại ít sách đến thế, em thật chỉ biết ngạc nhiên', cô Bingley nói. 'Ông Darcy, thư viện ở Pemberley của ông mới tuyệt làm sao!' 'Phải tuyệt mới đúng', ông đáp. 'Đó là công sức của nhiều thế hệ.' 'Vả lại chính ông cũng thêm vào rất nhiều. Tôi biết ông lúc nào cũng mua sách.' 'Ở thời buổi này mà sao nhãng thư viện nhà thì tôi không hiểu nổi.' 'Sao nhãng ư! Tôi tin bất cứ điều gì làm dinh thự cao quý ấy thêm đẹp, ông chẳng sao nhãng điều nào. Charles, khi anh xây nhà, em ước gì nhà anh được đẹp bằng nửa Pemberley.' 'Anh cũng mong thế.' 'Nhưng em thật sự muốn khuyên anh mua một điền trang gần đó. Lấy Pemberley làm mẫu. Ở nước Anh không có hạt nào hơn Derbyshire.' 'Anh sẵn lòng. Chỉ cần Darcy chịu bán thì anh mua luôn chính Pemberley.' 'Anh à, em đang nói những chuyện có thể làm được.' 'Thật tình, Caroline, anh nghĩ mua đứt Pemberley còn dễ hơn là bắt chước nó.'

Elizabeth mải nghe những lời qua lại, gần như chẳng còn để tâm vào sách. Chẳng mấy chốc nàng đặt hẳn sách xuống. Rồi nàng lại gần bàn đánh bài, ngồi giữa ông Bingley và người em gái lớn của ông, xem họ chơi. 'Cô Darcy từ mùa xuân đến nay có cao thêm nhiều không?' cô Bingley hỏi. 'Có cao bằng tôi không?' 'Tôi nghĩ là sẽ thế. Bây giờ cô ấy cao xấp xỉ cô Elizabeth Bennet, hoặc nhỉnh hơn một chút.' 'Tôi muốn gặp lại cô ấy đến không chịu nổi! Chưa gặp ai làm tôi vui bằng cô ấy. Khuôn mặt ấy, thái độ ấy! Mà ở cái tuổi ấy đã tài hoa vẹn toàn đến thế. Đánh đàn piano thì thật tuyệt diệu.' 'Anh chỉ thấy lạ là các cô gái trẻ lấy đâu ra kiên nhẫn để ai nấy đều tài hoa vẹn toàn đến thế', Bingley nói. 'Các cô gái trẻ đều thế ư? Anh Charles, anh muốn nói gì?' 'Anh nghĩ là đều thế. Ai cũng vẽ bàn, trang trí bình phong, đan túi lưới. Gần như chưa thấy người đàn bà nào không làm được những thứ ấy. Mà hễ lần đầu nghe nhắc đến một cô gái trẻ nào, hình như anh cũng nghe kèm luôn câu rằng cô ấy tài hoa vẹn toàn hết mực.' 'Lời anh nói về cái phạm vi tài nghệ mà người ta thường kể thì có quá nhiều phần đúng', Darcy nói. 'Người ta hay gắn chữ « tài hoa vẹn toàn » cho cả những người đàn bà chẳng đáng nhận lời ấy, ngoài chuyện biết đan túi lưới hay trang trí bình phong. Nhưng cách anh nhìn giới thiếu nữ nói chung thì tôi chẳng đồng ý chút nào. Cộng hết những người tôi quen, tôi cũng không dám chắc mình biết hơn sáu người đàn bà thật sự tài hoa vẹn toàn.' 'Tôi cũng vậy, chắc chắn thế', cô Bingley nói. 'Vậy thì', Elizabeth nói, 'người phụ nữ tài hoa vẹn toàn trong quan niệm của hai vị hẳn phải gồm rất nhiều điều.' 'Đúng thế. Tôi gộp vào đó rất nhiều điều.' 'Ồ, dĩ nhiên rồi', cô Bingley, người phụ họa trung thành, kêu lên. 'Không vượt xa cái mức thường thấy ở người thường, thì chẳng ai đáng được coi là thật sự tài hoa vẹn toàn. Muốn nghe lời ấy thì phải thông thạo âm nhạc, ca hát, hội họa, khiêu vũ và các ngôn ngữ hiện đại. Chưa hết. Dáng vẻ và bước đi, giọng nói, lời ăn tiếng nói cũng phải có điều gì đặc biệt. Không thì chỉ đáng nhận cái tiếng ấy có một nửa.' 'Phải có tất cả những thứ ấy', Darcy nói thêm. 'Rồi còn phải thêm một điều căn bản hơn nữa: đọc rộng để trau dồi trí tuệ.' 'Giờ thì tôi chẳng còn lạ gì khi hai vị chỉ biết có sáu người đàn bà tài hoa vẹn toàn. Tôi lại lấy làm lạ là hai vị biết được dù chỉ một người.' 'Tôi thấy cô khắt khe với chính giới mình đến thế ư, đến nỗi ngờ cả rằng có thể có một người đàn bà hội đủ mọi điều ấy?' 'Tôi chưa từng thấy một người đàn bà như thế. Một người gom đủ năng lực và khiếu thẩm mỹ, sự cần mẫn và vẻ thanh nhã như lời ông nói, tôi chưa gặp lần nào.' Bà Hurst và cô Bingley đồng thanh phản đối, bảo mối ngờ mà Elizabeth nói bóng gió ấy là bất công. Hai người toan khẳng định rằng họ biết nhiều người đàn bà hợp đúng những điều ấy. Lúc đó ông Hurst càu nhàu gay gắt rằng họ không tập trung vào ván bài đang chơi. Hai người đàn bà im bặt. Mọi chuyện trò vì thế dứt hẳn, và chẳng bao lâu Elizabeth ra khỏi phòng.

Cửa vừa khép, cô Bingley nói. 'Eliza Bennet thuộc hạng con gái trẻ hạ thấp phái mình để lấy lòng đàn ông. Với nhiều người đàn ông thì cách ấy có lẽ hiệu nghiệm. Nhưng theo tôi nghĩ, đó chỉ là mánh nhỏ mọn, một thủ đoạn rất đê tiện.' Darcy, người mà lời ấy chủ yếu nhắm đến, đáp. 'Dĩ nhiên, trong mọi thủ đoạn mà các bà các cô đôi khi hạ mình dùng để chiếm lòng người, đều có cái đê tiện. Phàm cái gì na ná sự xảo trá thì đều đáng khinh.' Cô Bingley không vừa ý lắm với câu đáp ấy. Vì thế cô không kéo dài đề tài.

Elizabeth chỉ trở lại với họ một lát, để nói rằng tình trạng chị đã tệ hơn, nàng không thể rời khỏi bên chị. Bingley lập tức thúc gọi ông Jones. Hai cô em gái ông thì tin chắc lời khuyên của một thầy thuốc quê chẳng ích gì. Họ khuyên sai người gấp vào London, mời một trong những danh y nổi tiếng nhất. Elizabeth không chịu nghe chuyện ấy. Nhưng lời đề nghị của người anh trai thì nàng chẳng từ chối bằng thế. Họ định rằng nếu cô Bennet không khá lên rõ rệt thì sẽ mời ông Jones ngay từ sáng sớm. Bingley lo lắng, đứng ngồi không yên. Hai cô em gái ông thì bảo mình khổ sở lắm. Nhưng sau bữa khuya, hai người đàn bà xoa dịu nỗi khổ ấy bằng một khúc song tấu. Còn Bingley thì chẳng tìm được niềm an ủi nào hơn việc dặn người quản gia phải lo mọi sự ân cần có thể cho quý cô đang ốm và em gái cô ấy.