Chương 43

Suốt quãng đường xe ngựa chạy, Elizabeth mang trong lòng nỗi bất an mà chờ đợi khoảnh khắc rừng Pemberley lần đầu hiện ra. Cuối cùng, khi cả nhóm đi qua ngôi nhà người coi cổng ở lối vào, tim nàng đập dữ dội. Khuôn viên rất rộng, địa hình cũng đa dạng. Cả nhóm đi vào một trong những chỗ thấp nhất, rồi chạy một hồi giữa khu rừng rộng lớn và đẹp đẽ.

Elizabeth có quá nhiều điều trong đầu nên không thể trò chuyện. Dù vậy, nàng không bỏ sót một chỗ nào, một cảnh nào lọt vào mắt mình, và cảnh nào cũng khiến nàng thán phục. Cả nhóm đi lên một con đường thoai thoải chừng nửa dặm, rồi lên đến đỉnh một ngọn đồi khá cao. Rừng cây kết thúc ở đó. Con đường uốn xuống thung lũng khá dốc, và tòa nhà Pemberley bên kia thung lũng lập tức thu hút mọi ánh nhìn. Đó là một tòa nhà đá lớn và đẹp, tọa lạc tuyệt vời trên một khoảnh đất hơi cao. Phía sau là một dải đồi cao rậm rạp cây rừng vây quanh như một tấm bình phong. Phía trước, dòng suối vốn đã khá rộng nay được mở rộng thêm nhiều, nhưng chẳng thấy một dấu vết bàn tay con người nào cả. Bờ nước không bị san phẳng cho ngay ngắn, cũng không bị trang trí gượng ép. Elizabeth thấy ngây ngất. Nàng chưa từng thấy nơi nào thiên nhiên ban tặng nhiều hơn thế, cũng chưa từng thấy nơi nào mà thứ thẩm mỹ vụng về làm hỏng vẻ đẹp tự nhiên ít đến thế. Ai nấy đều thán phục nồng nhiệt. Và vào lúc ấy, nàng nghĩ rằng làm bà chủ Pemberley có lẽ cũng là một điều khá lớn lao.

Cả nhóm xuống đồi rồi qua cầu. Sau đó họ ngồi xe ngựa đi đến tận trước cửa tòa nhà. Trong lúc ngắm ngôi nhà từ gần, nỗi sợ có thể chạm mặt chủ nhân lại ập đến với nàng. Nàng lo rằng biết đâu người hầu gái kia đã biết sai. Khi họ ngỏ ý muốn xem nhà, cả nhóm được dẫn vào gian sảnh ngoài. Trong lúc chờ bà quản gia, Elizabeth có đủ thì giờ để kinh ngạc về chuyện chính mình lại đang có mặt ở nơi này.

Bà quản gia xuất hiện. Đó là một người phụ nữ lớn tuổi, dáng vẻ đứng đắn. Bà giản dị hơn nhiều và cũng tử tế hơn nhiều so với những gì Elizabeth từng hình dung. Cả nhóm theo bà bước vào phòng ăn kiêm phòng khách. Căn phòng rộng, cân đối, được bài trí rất đẹp. Elizabeth đưa mắt nhìn quanh phòng một lượt rồi ra bên cửa sổ ngắm cảnh bên ngoài. Ngọn đồi có đỉnh phủ đầy cây rừng mà họ vừa đi xuống lúc nãy, nay ở xa nên trông càng dốc hơn, tạo nên một khung cảnh tuyệt đẹp. Địa thế nơi nào cũng hòa hợp với nhau, chẳng có chỗ nào đáng chê. Nàng vui thích ngắm dòng sông, những hàng cây thưa thớt mọc bên bờ nước, và thung lũng uốn lượn xa đến tận nơi tầm mắt vươn tới. Mỗi lần chuyển sang phòng khác, cảnh vật lại mang một dáng vẻ khác, nhưng nhìn từ cửa sổ nào cũng đẹp. Các gian phòng đều có trần cao và lộng lẫy. Đồ đạc cũng xứng với gia sản của chủ nhân. Nhưng Elizabeth cảm nhận được thẩm mỹ của ông ở chỗ chúng không hào nhoáng cũng không phô trương vô ích. So với đồ đạc ở Rosings, nơi này ít trang sức hơn mà lại có vẻ thanh nhã thật sự nhiều hơn. 'Mình đã có thể trở thành bà chủ nơi này!' nàng nghĩ. 'Giờ này hẳn mình đã thuộc lòng từng ngóc ngách các gian phòng này. Thay vì đi xem như một người lạ, mình đã có thể hưởng chúng như của riêng mình, và đón cậu mợ đến làm khách. Nhưng không.' Nàng bừng tỉnh rồi nghĩ lại. 'Chuyện đó đã không thể xảy ra được. Vì hẳn mình đã mất cậu mợ rồi. Đến việc mời hai người tới đây, chắc mình cũng chẳng được phép.' Đó là một ý nghĩ may mắn. Nó đã ngăn được nỗi tiếc nuối mà nàng suýt nữa đã phải cảm thấy. Elizabeth không thể chịu nổi lòng muốn hỏi bà quản gia xem chủ nhân có thật sự đi vắng hay không. Nhưng nàng không đủ can đảm làm việc đó. Cuối cùng, cậu nàng đã hỏi câu ấy. Trong lúc bà Reynolds đáp rằng đúng vậy, nàng quay mặt đi vì bất an. Bà quản gia nói thêm. 'Nhưng ngày mai ông chủ sẽ trở về, mang theo rất nhiều bạn bè.' Chuyến đi đã không vì bất cứ chuyện gì mà trễ lại một ngày — với Elizabeth, đó là điều may mắn không sao kể xiết.

Mợ nàng gọi nàng lại xem một bức tranh. Đến gần thì thấy trong số nhiều bức tranh nhỏ treo trên lò sưởi có chân dung ông Wickham. Mợ mỉm cười hỏi nàng có thích bức ấy không. Bà quản gia bước tới giải thích. Bà nói đó là chân dung một chàng trai trẻ, con trai của người quản lý gia sản cho ông chủ cũ đã khuất. Ông chủ cũ đã bỏ tiền túi ra nuôi dạy cậu ta. 'Giờ thì cậu ấy đã thành lính rồi.' bà nói thêm. 'Nhưng tôi lo là cậu ấy đã đổ đốn lắm.' Bà Gardiner mỉm cười nhìn cháu gái, nhưng Elizabeth không thể đáp lại bằng một nụ cười. 'Còn đây ạ.' Bà Reynolds chỉ vào một bức tranh nhỏ khác. 'Đây là ông chủ hiện giờ. Giống hệt ngoài đời luôn. Bức này vẽ cùng thời với bức kia, chừng tám năm trước.' 'Tôi đã nghe nhiều người nói ông chủ của bà đẹp trai lắm.' Bà Gardiner vừa ngắm bức tranh vừa nói. 'Đúng là một gương mặt rất đẹp. Nhưng Lizzy à, có giống hay không thì cháu mới nói được.' Thấy Elizabeth tỏ vẻ quen biết ông chủ mình, bà Reynolds dường như càng thêm nể trọng nàng. 'Thưa cô, cô quen ông Darcy ạ?' Elizabeth đỏ mặt rồi nói. 'Một chút thôi ạ.' 'Cô không thấy ông ấy là một quý ông rất đẹp trai sao ạ?' 'Vâng, ông ấy rất đẹp trai.' 'Tôi thì chắc chắn không biết ai đẹp trai hơn ông ấy. Nhưng nếu cô lên phòng tranh trên lầu, cô sẽ thấy một bức chân dung còn đẹp hơn và lớn hơn bức này. Gian phòng này là gian mà ông chủ đã khuất yêu thích nhất. Mấy bức tranh nhỏ này cũng vẫn y nguyên như hồi ấy. Ông cụ quý chúng lắm.' Nghe những lời ấy, nàng như đã hiểu vì sao chân dung ông Wickham lại nằm ở đó.

Tiếp đó, bà Reynolds hướng ánh nhìn của cả nhóm sang bức chân dung vẽ cô Darcy khi cô mới lên tám. 'Cô Darcy cũng đẹp như anh trai mình chứ ạ?' Ông Gardiner hỏi. 'Ồ, dĩ nhiên rồi ạ. Cô ấy là tiểu thư đẹp nhất trần đời. Lại còn nhiều tài đến thế nữa chứ! Cô ấy đàn dương cầm và hát suốt cả ngày. Ở phòng bên có một cây đàn mới vừa được chuyển đến cho cô ấy. Đó là quà ông chủ tặng. Ngày mai cô ấy sẽ đến cùng anh trai.' Ông Gardiner vốn đối đãi với người khác một cách thoải mái và dễ chịu, nên bằng những câu hỏi và lời nói của mình, ông dẫn dắt để bà quản gia cứ tiếp tục câu chuyện. Dù là vì lòng tự hào hay vì tình cảm, rõ ràng bà Reynolds rất thích thú khi kể về hai anh em nhà chủ. 'Trong một năm, ông chủ có hay ở Pemberley không ạ?' 'Không nhiều như tôi mong đâu ạ, nhưng ông ấy sống ở đây chừng nửa năm. Còn cô Darcy thì mùa hè nào cũng về đây.' 'Trừ những khi đi Ramsgate.' Elizabeth nghĩ. 'Nếu ông chủ lập gia đình thì hẳn bà sẽ được gặp ông ấy thường hơn.' 'Vâng ạ. Nhưng tôi không biết bao giờ chuyện ấy mới xảy ra. Tôi cũng chẳng biết ai mới đủ tốt để xứng với ông chủ nữa.' Ông bà Gardiner mỉm cười. Elizabeth không nhịn được mà nói. 'Có một người nghĩ về ông ấy như thế thì hẳn là một vinh dự rất lớn cho ông ấy.' 'Tôi chỉ nói sự thật thôi ạ. Ai quen biết ông ấy cũng sẽ nói vậy cả.' Bà Reynolds đáp. Elizabeth thấy lời ấy hơi quá lời. Nhưng nghe những gì bà quản gia nói tiếp, nỗi kinh ngạc của nàng còn lớn hơn nữa. 'Cả đời tôi chưa từng nghe ông chủ nói với tôi một lời khó nghe nào. Vậy mà tôi đã quen ông ấy từ hồi ông ấy lên bốn.' Đó là lời khen đáng kinh ngạc hơn mọi lời khen nàng từng nghe. Nó cũng trái ngược nhất với những gì nàng vẫn nghĩ. Rằng ông Darcy không phải người có tính tình tốt đẹp — đó là điều Elizabeth tin chắc nhất. Giờ đây nàng căng hết mọi giác quan lên, muốn nghe thêm nữa. Nàng thấy biết ơn khi cậu mình lên tiếng nói câu tiếp theo. 'Người được nghe nói về mình như thế thật hiếm lắm. Bà gặp được một người chủ tốt đến vậy thì thật là may mắn.' 'Vâng, tôi biết rõ điều đó lắm ạ. Có đi khắp thế gian này cũng chẳng gặp được người nào tốt hơn. Tôi vẫn luôn thấy rằng ai hồi nhỏ tính nết tốt thì lớn lên tính nết cũng tốt. Ông chủ hồi bé là cậu bé có tính tình dịu dàng nhất và tấm lòng rộng lượng nhất trên đời.' Elizabeth suýt nữa thì trân trân nhìn thẳng vào bà quản gia. 'Người này đang nói về ông Darcy thật sao?' nàng nghĩ. 'Cha ông ấy cũng là một người đáng kính.' Bà Gardiner nói. 'Vâng thưa bà. Đúng là như vậy ạ. Cậu con trai cũng hệt như người cha, tử tế vô cùng với những người nghèo khó.' Elizabeth vừa nghe vừa kinh ngạc, vừa hoài nghi, mà lại nôn nóng vì không được nghe thêm. Bà Reynolds có nói chuyện gì khác cũng không kéo nổi sự chú ý của nàng. Bà kể người trong tranh là ai, giảng giải kích thước các phòng và giá tiền đồ đạc, nhưng đều vô ích. Ông Gardiner thấy thú vị vì cho rằng việc bà quản gia khen chủ quá lời chỉ là do lòng bênh vực người nhà, nên chẳng mấy chốc ông lại dẫn câu chuyện quay về đề tài ấy. Trong lúc cùng nhau bước lên chiếc cầu thang lớn, bà Reynolds hào hứng kể ra vô số ưu điểm của ông chủ. 'Ông ấy là người địa chủ và người chủ tốt hơn bất cứ ai từng sống trên đời này.' bà nói. 'Ông ấy khác hẳn đám thanh niên đổ đốn thời nay, những kẻ chỉ nghĩ đến bản thân mình. Trong hết thảy tá điền và người hầu, không có lấy một ai không nói tốt về ông chủ. Cũng có người gọi ông ấy là kiêu ngạo, nhưng tôi thì chưa từng thấy ông ấy như thế lần nào. Theo tôi, chỉ là vì ông ấy không huyên thuyên không ngớt như những thanh niên khác mà thôi.' 'Nghe những lời này thì ông ấy đúng là một người dịu dàng thật!' Elizabeth nghĩ. 'Cái tiếng tốt mà bà ấy kể cho ta nghe đây.' mợ nàng vừa đi vừa thì thầm. 'Chẳng ăn khớp mấy với những gì ông ta đã làm với người bạn đáng thương của chúng ta.' 'Biết đâu chúng ta đã bị lừa cũng nên ạ.' 'Khả năng đó không lớn lắm đâu. Vì nguồn tin chắc chắn quá mà.' Đến gian sảnh rộng trên lầu, họ được dẫn vào một phòng khách rất đẹp, mới được bài trí gần đây theo lối nhẹ nhàng và thanh nhã hơn hẳn các phòng dưới nhà. Họ được nghe kể rằng lần trước khi cô Darcy về Pemberley, cô đã thích gian phòng ấy, nên nó vừa mới được sửa sang lại để làm cô vui lòng. 'Vậy thì chắc chắn ông ấy là một người anh tốt rồi.' Elizabeth vừa bước lại phía một ô cửa sổ vừa nói. Bà Reynolds hình dung trước xem cô Darcy sẽ vui mừng đến thế nào khi bước vào phòng. 'Ông chủ lúc nào cũng vậy đấy ạ.' bà nói thêm. 'Hễ là việc gì có thể làm em gái mình vui thì ông ấy làm ngay. Vì cô ấy thì chẳng có việc gì ông ấy không làm được.'

Giờ chỉ còn phòng tranh và hai ba gian phòng ngủ chính là chưa xem. Trong phòng tranh có nhiều bức tranh đẹp. Nhưng Elizabeth không hiểu biết gì về hội họa. So với những bức tranh đã xem ở dưới nhà, nàng vui lòng ngắm mấy bức cô Darcy vẽ bằng bút chì màu hơn. Nhìn chung đề tài của chúng vừa thú vị hơn vừa dễ hiểu hơn. Trong phòng tranh có nhiều chân dung người trong nhà, nhưng chẳng mấy bức níu được mắt một người lạ. Elizabeth bước đi để tìm gương mặt duy nhất mà nàng có thể nhận ra. Cuối cùng gương mặt ấy giữ nàng lại. Đó là bức chân dung giống ông Darcy đến mức đáng kinh ngạc. Trên gương mặt ấy hiện lên nụ cười trong ký ức, nụ cười nàng đôi lần bắt gặp khi ông nhìn nàng. Nàng đứng trước bức tranh vài phút, nghiêm trang ngắm nhìn. Trước khi rời phòng tranh, nàng còn quay lại đó một lần nữa. Bà Reynolds cho nàng biết đó là bức chân dung vẽ khi cha ông còn sống. Lúc ấy, trong lòng Elizabeth nảy nở một tình cảm dịu dàng hướng về người trong tranh, thứ tình cảm mà ngay cả khi hai người thân thiết nhất nàng cũng chưa từng cảm thấy. Lời khen của bà Reynolds tuyệt nhiên không nhẹ ký. Còn lời khen nào quý giá hơn lời khen của một người hầu biết suy xét? Nàng nghĩ đến việc, với tư cách người anh, người địa chủ và người chủ nhà, ông gánh trên vai hạnh phúc của bao nhiêu con người. Nàng cũng nghĩ đến việc ông nắm trong tay quyền ban phát bao nhiêu niềm vui và nỗi đau. Bao nhiêu điều thiện và điều ác buộc phải sinh ra từ bàn tay ấy! Mọi điều bà quản gia kể đều khiến tính cách của ông hiện lên tốt đẹp. Elizabeth đứng trước bức tranh, nơi ông Darcy trên khung vải đang dán mắt vào nàng. Nàng nghĩ về tình cảm của ông với lòng biết ơn sâu sắc hơn trước rất nhiều. Nhớ lại sự nồng nhiệt của tình cảm ấy, nàng trở nên rộng lượng hơn hẳn với cái cách vụng về mà ông đã bộc lộ nó. Sau khi xem hết phần trong nhà được mở cho khách tham quan, cả nhóm lại đi xuống dưới nhà. Họ chào tạm biệt bà quản gia, rồi được người làm vườn đang đợi ở cửa lớn dẫn đi.

Đang băng qua bãi cỏ đi về phía sông, Elizabeth quay đầu lại để ngắm ngôi nhà một lần nữa. Cậu mợ nàng cũng dừng bước. Trong lúc ông Gardiner đoán xem tòa nhà được xây từ bao giờ, thì trên lối đi từ phía sau dinh thự dẫn ra chuồng ngựa, chủ nhân ngôi nhà đột nhiên xuất hiện. Hai bên cách nhau chưa đầy hai mươi thước. Ông xuất hiện đột ngột đến mức không còn cách nào tránh được. Ánh mắt hai người chạm nhau ngay tức khắc, và má cả hai đều đỏ bừng lên. Ông Darcy thật sự giật mình. Trong một khoảnh khắc, ông như sững lại vì kinh ngạc. Nhưng rồi ông chóng lấy lại bình tĩnh và bước tới chỗ cả nhóm. Tuy chưa hoàn toàn điềm tĩnh, ông vẫn cất lời với Elizabeth hết sức lễ độ. Elizabeth theo bản năng quay người đi. Nhưng khi ông đến gần, nàng dừng lại và nhận lời chào của ông trong nỗi bối rối không tài nào giấu nổi. Cứ cho là chỉ nhìn dáng ông lúc mới xuất hiện, hay gương mặt giống hệt bức chân dung vừa xem, mà hai người kia vẫn không nhận ra đó là ông Darcy, thì vẻ mặt sửng sốt của người làm vườn khi thấy chủ mình cũng sẽ chóng cho họ biết điều đó. Hai người đứng cách ra một chút, nhìn ông trò chuyện với cháu gái mình. Elizabeth vừa kinh ngạc vừa luống cuống, đến mức không dám nhìn thẳng vào mặt ông. Ông lễ phép hỏi thăm gia đình nàng, mà nàng cũng chẳng biết mình đã đáp lại những gì. Thái độ của ông đã đổi khác so với lần cuối hai người chia tay, điều đó khiến nàng kinh ngạc đến mức cứ mỗi lời ông nói ra nàng lại thêm bối rối. Nàng cứ liên tục nhớ ra rằng việc mình có mặt ở đây là không phải phép đến chừng nào. Vì thế, mấy phút hai người ở bên nhau đã trở thành một trong những quãng thời gian khổ sở nhất đời nàng. Ông Darcy trông cũng chẳng thoải mái hơn là bao. Giọng ông không còn chút bình tĩnh thường ngày nào cả. Ông hỏi đi hỏi lại quá nhiều lần và quá vội vàng rằng nàng rời Longbourn khi nào, dự định ở lại Derbyshire bao lâu. Rõ ràng là đầu óc ông đang rối bời ghê gớm. Cuối cùng thì dường như ông đã cạn hết chuyện để nói. Đứng lặng thinh vài khoảnh khắc, ông như đột nhiên bừng tỉnh rồi cáo từ. Sau đó hai người kia bước lại gần và trầm trồ về dáng vẻ của ông. Nhưng Elizabeth không nghe được lấy một lời. Nàng lặng lẽ đi theo sau, hoàn toàn bị cuốn vào cảm xúc của chính mình. Nỗi hổ thẹn và nỗi bực tức đè nặng lên nàng. Việc đến đây là chuyện xui xẻo nhất và thiếu suy xét nhất trên đời! Trong mắt ông, chuyện đó trông kỳ lạ đến chừng nào! Trong mắt một người đàn ông đầy tự phụ, nó đáng xấu hổ đến chừng nào! Trông nàng có thể giống như cố tình xuất hiện trước mắt ông một lần nữa! Ôi, sao nàng lại đến nơi này chứ? Còn ông, sao ông lại về sớm hơn ngày đã định một ngày? Chỉ cần họ đi qua sớm hơn mười phút thôi thì hẳn đã ra khỏi tầm mắt ông rồi. Vì rõ ràng là ông vừa về đến đúng lúc đó và vừa mới xuống ngựa hoặc xuống xe. Nghĩ đến cuộc chạm mặt trớ trêu này, mặt nàng đỏ bừng lên hết lần này đến lần khác. Nhưng thái độ đổi khác thấy rõ của ông có nghĩa là gì? Chỉ riêng việc ông bắt chuyện đã đủ đáng kinh ngạc rồi, vậy mà ông còn nói năng lễ độ như thế, lại còn hỏi thăm cả gia đình nàng nữa! Cả đời nàng chưa từng thấy thái độ của ông bớt vẻ uy nghi đến mức này. Nàng cũng chưa từng nghe ông nói năng dịu dàng như trong lần gặp bất ngờ này. Khác biết bao so với lần cuối ông bắt chuyện với nàng ở Rosings Park và dúi lá thư vào tay nàng! Nàng không biết mình nên nghĩ gì, cũng không biết phải giải thích thế nào.

Cả nhóm giờ bước vào một lối đi dạo tuyệt đẹp chạy men theo bờ nước. Cứ tiến thêm một bước, sườn rừng đang tới gần lại hiện ra hùng vĩ hơn, những triền dốc lại trải ra đẹp đẽ hơn. Nhưng phải một lúc lâu Elizabeth mới nhận ra được dù chỉ một trong số đó. Cậu mợ nàng gọi đi gọi lại thì nàng đáp một cách máy móc. Nàng có vẻ như đưa mắt về phía họ chỉ, nhưng chẳng phân biệt nổi một phần nào của cảnh vật. Ý nghĩ của nàng chỉ dừng lại ở một chỗ duy nhất trong dinh thự Pemberley, nơi ông Darcy đang ở lúc này. Nàng muốn biết ngay lúc ấy trong lòng ông đang có điều gì đi qua. Nàng tự hỏi ông nghĩ gì về nàng, và sau tất cả mọi chuyện, ông có còn yêu nàng hay không. Cũng có thể ông chỉ cư xử lịch sự vì lòng ông đã thanh thản rồi. Nhưng trong giọng nói của ông có một cái gì đó khác với sự thanh thản. Nàng không thể biết khi nhìn thấy nàng, ông cảm thấy đau khổ hay vui mừng nhiều hơn. Nhưng có một điều chắc chắn là trông ông không hề điềm tĩnh. Cuối cùng, khi những người đi cùng nhận xét rằng đầu óc nàng đang để đâu đâu, Elizabeth mới bừng tỉnh. Nàng thấy mình cần phải tỏ ra như con người thường ngày của mình. Cả nhóm đi vào rừng, tạm rời xa dòng sông và leo lên chỗ cao hơn. Ở những khoảng trống giữa các thân cây, tầm mắt vươn ra thật xa. Họ thấy rất nhiều dáng vẻ đẹp đẽ của thung lũng và những ngọn đồi bên kia. Nhiều ngọn đồi được phủ bởi những dải rừng nối dài, và thỉnh thoảng cũng thấy được một phần dòng suối. Ông Gardiner muốn đi vòng quanh cả khuôn viên một lượt. Nhưng ông lo không biết quãng đường ấy có đi bộ nổi không. Người dẫn đường mỉm cười ra vẻ đắc thắng rồi cho biết chu vi của nó là mười dặm. Câu ấy khép lại vấn đề. Cả nhóm đi theo con đường mà người ta vẫn thường đi. Một lát sau, họ xuống khỏi khu rừng dốc và đến bên mép nước, một trong những chỗ hẹp nhất của dòng sông. Họ qua sông bằng một chiếc cầu mộc mạc rất hợp với toàn cảnh nơi này. Đó là chỗ ít trang sức hơn bất cứ nơi nào họ đã thấy từ trước tới giờ. Đến đây thung lũng thu hẹp lại thành một khe núi nhỏ. Giữa dòng suối và những bụi cây dại rậm rạp vây hai bên chỉ vừa đủ chỗ cho một lối đi hẹp. Elizabeth muốn đi thêm nữa trên con đường quanh co ấy. Nhưng khi qua cầu rồi nhận ra mình đã đi xa dinh thự đến đâu, bà Gardiner vốn không quen đi bộ lâu nên không thể đi thêm được nữa. Bà chỉ nghĩ đến việc quay về xe ngựa càng sớm càng tốt. Cô cháu gái đành phải chiều theo. Cả nhóm chọn con đường gần nhất bên kia sông mà hướng về phía dinh thự. Nhưng bước chân họ rất chậm. Là bởi ông Gardiner tuy không mấy khi được thỏa thích nhưng lại rất mê câu cá, nên ông mải mê ngắm mấy con cá hồi thỉnh thoảng hiện ra dưới nước và bàn chuyện đó với người làm vườn. Cứ thong thả đi như thế, cả nhóm lại một lần nữa giật mình. Ở chỗ cách đó không xa, ông Darcy đang đi tới. Nỗi kinh ngạc của Elizabeth chẳng khác gì lần đầu. Lối đi bên này ít cây che khuất hơn bên kia sông, nên họ đã thấy ông trước khi chạm mặt. Dù có kinh ngạc đến đâu thì ít ra Elizabeth cũng đã chuẩn bị cho cuộc gặp hơn lần trước. Nàng quyết định rằng nếu ông thật sự đến để gặp nàng thì nàng sẽ tỏ ra điềm tĩnh và nói năng điềm tĩnh. Thật ra trong vài khoảnh khắc, nàng đã nghĩ rất có thể ông sẽ rẽ sang lối khác. Ý nghĩ ấy chỉ nảy ra trong lúc khúc quanh của lối đi che khuất ông khỏi tầm mắt nàng. Qua khỏi khúc quanh thì ông hiện ra ngay trước mặt. Chỉ nhìn thoáng qua cũng thấy thái độ tử tế lúc nãy của ông không hề giảm đi chút nào. Elizabeth cũng cố đáp lại phép lịch sự của ông. Vừa gặp nhau, nàng đã bắt đầu khen ngợi vẻ đẹp của nơi này. Nhưng chưa kịp thốt ra mấy tiếng 'mê hồn', 'quyến rũ' thì những ký ức không may đã ùa về. Nàng nghĩ rằng việc mình khen ngợi Pemberley có thể sẽ bị ông hiểu theo nghĩa xấu. Sắc mặt nàng thay đổi và nàng không nói được thêm gì nữa.

Bà Gardiner đứng lùi lại phía sau một chút. Khi Elizabeth ngừng lời, ông Darcy hỏi nàng có ban cho ông cái vinh dự được giới thiệu với những người cùng đi hay không. Đó là một sự tử tế nàng hoàn toàn không ngờ tới. Chính những con người ấy là những người ông đã khinh miệt và tỏ rõ sự kiêu ngạo khi ngỏ lời cầu hôn, vậy mà giờ đây ông lại muốn làm quen với họ — nghĩ đến điều đó nàng suýt nữa thì mỉm cười. 'Nếu biết họ là ai thì ông ấy sẽ ngạc nhiên đến thế nào!' nàng nghĩ. 'Chắc bây giờ ông ấy đang coi họ là những người sang trọng trong giới thượng lưu.' Nhưng việc giới thiệu chẳng mấy chốc đã xong. Elizabeth nói rõ quan hệ họ hàng giữa mình và họ. Nàng tinh nghịch liếc mắt sang xem ông chịu đựng ra sao. Nàng cũng có chút mong đợi rằng ông sẽ chạy trốn khỏi những người bạn đường đáng xấu hổ ấy càng nhanh càng tốt. Rõ ràng là ông ngạc nhiên về mối quan hệ đó, nhưng ông Darcy vẫn đón nhận một cách vững vàng. Chẳng những không bỏ đi, ông còn quay lại đi cùng cả nhóm và trò chuyện với ông Gardiner. Elizabeth không thể không vui, cũng không thể không hãnh diện. Nàng thấy an ủi vì ông đã biết rằng nàng cũng có những người họ hàng không cần phải xấu hổ. Nàng lắng nghe không sót một lời nào hai người trao đổi với nhau. Nàng tự hào về từng lời, từng câu để lộ ra trí tuệ, thẩm mỹ và cách cư xử tốt đẹp của cậu mình. Câu chuyện chẳng mấy chốc chuyển sang chuyện câu cá. Ông Darcy hết sức lễ độ mời ông Gardiner cứ đến đây câu cá bất cứ lúc nào ông muốn trong thời gian lưu lại gần đó. Ông cũng nói sẽ cho mượn cả đồ nghề câu. Ông còn chỉ cho biết đại khái chỗ nào câu được nhiều nhất. Bà Gardiner đang khoác tay Elizabeth cùng đi đưa mắt nhìn nàng đầy kinh ngạc. Elizabeth không nói gì cả nhưng trong lòng vô cùng vui sướng. Chắc chắn thiện ý này là ông dành riêng cho nàng. Nhưng nỗi kinh ngạc thì thật lớn lao. Trong lòng nàng cứ lặp đi lặp lại. 'Sao ông ấy lại đổi khác thế này? Vì cái gì chứ? Không thể là vì mình được. Chẳng lẽ vì mình mà thái độ của ông ấy dịu đi đến thế. Những lời mình trách móc ở Hunsford không thể tạo ra thay đổi lớn đến vậy được. Chuyện ông ấy vẫn còn yêu mình là điều không thể.'

Hai người phụ nữ đi trước, hai người đàn ông theo sau, và họ đi như thế một hồi. Sau khi xuống bờ sông để nhìn cho rõ hơn một loài thủy thảo lạ rồi trở lại chỗ cũ, đội hình có thay đổi đôi chút. Chuyện bắt đầu từ việc bà Gardiner đi bộ từ sáng nên đã mệt, thấy chỉ một cánh tay Elizabeth thì không đủ để nương tựa, nên bà khoác tay chồng mình. Ông Darcy thế vào chỗ của mợ nàng mà đi bên cạnh cô cháu gái, và hai người cùng bước đi. Sau một thoáng im lặng, Elizabeth lên tiếng trước. Nàng muốn cho ông biết rằng trước khi đến đây nàng đã nhận được lời xác nhận chắc chắn rằng ông đi vắng. Vì thế nàng mở lời rằng nàng hoàn toàn không ngờ ông lại về. 'Bà quản gia ạ.' nàng nói thêm. 'Bà ấy cho chúng tôi biết chắc chắn là đến ngày mai ông mới về. Trước khi rời Bakewell, chúng tôi cũng nghe nói ông chưa có dự định sớm trở lại vùng này.' Ông Darcy thừa nhận rằng tất cả đều đúng. Ông nói vì có việc phải giải quyết với người quản lý gia sản nên ông đã về sớm hơn những người cùng đi vài giờ. 'Ngày mai họ sẽ đến sớm.' ông nói tiếp. 'Trong số đó có vài người sẽ nhận là quen biết cô. Đó là ông Bingley và hai người chị em gái của ông ấy.' Elizabeth chỉ khẽ cúi đầu chào. Ý nghĩ của nàng chẳng mấy chốc quay về lần cuối cái tên ông Bingley được nhắc đến giữa hai người. Nhìn sắc mặt ông Darcy thì thấy lòng ông cũng không hướng về nơi nào khác hẳn. 'Trong nhóm còn một người nữa.' lát sau ông nói tiếp. 'Đó là người đặc biệt mong được quen biết cô. Trong thời gian cô lưu lại Lambton, cô có cho phép tôi giới thiệu em gái mình không? Hay là tôi đang đòi hỏi quá đáng?' Nỗi kinh ngạc khi nhận được một lời đề nghị như thế lớn đến mức Elizabeth chẳng biết mình đã nhận lời ra sao. Nàng chẳng mấy chốc nhận ra rằng lòng mong muốn quen biết nàng của cô Darcy, dù là thế nào đi nữa, cũng là do người anh tạo ra. Không cần nghĩ sâu xa hơn thì đó cũng đã là điều đáng hài lòng và đáng vui mừng. Nàng thấy được rằng ông Darcy đã không vì oán hận mà nghĩ thật xấu về nàng. Giờ hai người lặng lẽ bước đi. Mỗi người đều chìm sâu trong ý nghĩ của mình. Elizabeth không thể thấy thoải mái, nhưng nàng vừa hãnh diện vừa vui sướng. Việc ông muốn giới thiệu em gái mình là lời khen ngợi cao nhất. Chẳng mấy chốc hai người đã đi xa hơn những người kia rất nhiều. Khi tới chỗ xe ngựa thì ông bà Gardiner còn tụt lại phía sau chừng một phần tám dặm. Ông Darcy mời nàng vào trong dinh thự nhưng Elizabeth nói mình không mệt. Hai người cùng đứng trên bãi cỏ. Vào lúc như thế lẽ ra phải có nhiều chuyện để nói, vậy mà sự im lặng lại vô cùng ngượng nghịu. Elizabeth muốn trò chuyện, nhưng mọi đề tài dường như đều bị cấm cả. Cuối cùng nàng nhớ ra rằng mình đang trong chuyến đi. Hai người chăm chỉ nói chuyện về Matlock và Dovedale. Nhưng cả thời gian lẫn bà mợ đều di chuyển thật chậm. Trước khi khoảng thời gian chỉ có hai người kết thúc, lòng kiên nhẫn và ý nghĩ của Elizabeth đã gần như cạn kiệt. Khi ông bà Gardiner tới nơi, ông Darcy tha thiết mời tất cả vào nhà dùng chút trà bánh. Nhưng cả nhóm từ chối, và hai bên chia tay nhau hết sức lễ độ. Ông Darcy đỡ hai người phụ nữ lên xe ngựa. Lúc xe chuyển bánh, Elizabeth thấy ông chậm rãi đi về phía dinh thự.

Giờ thì cậu mợ nàng bắt đầu kể về những gì mình đã thấy. Cả hai đều quả quyết rằng ông Darcy vượt xa mọi hình dung mà họ từng mong đợi. 'Cách cư xử của ông ấy thật hoàn hảo, lại lễ độ và khiêm nhường nữa.' cậu nàng nói. 'Đúng là ông ấy có đôi chút vẻ uy nghi thật.' mợ nàng đáp. 'Nhưng nó chỉ hiện ra ở phong thái thôi, chẳng khó coi chút nào. Giờ thì tôi cũng có thể nói như bà quản gia được rồi. Có thể có người gọi ông ấy là kiêu ngạo, nhưng tôi thì chẳng hề thấy ông ấy như thế.' 'Tôi chưa bao giờ ngạc nhiên đến thế về cách một người đối đãi với chúng ta. Không chỉ là lễ độ thôi đâu, mà thật sự chu đáo. Ông ấy đâu cần phải làm đến mức ấy. Ông ấy với Elizabeth có quen biết nhau bao nhiêu đâu.' 'Này Lizzy à.' mợ nàng nói. 'Đúng là ông ấy không đẹp trai bằng ông Wickham. Không, nói cho chính xác thì ông ấy không có vẻ mặt như ông Wickham. Chứ đường nét trên mặt thì đẹp lắm. Vậy mà sao cháu lại nói với cậu mợ rằng cháu ghét ông ấy đến thế?' Elizabeth phân trần hết mức có thể. Nàng nói rằng khi gặp ông ở Kent nàng đã có thiện cảm hơn trước, và chưa bao giờ nàng thấy ông dễ chịu như sáng nay. 'Nhưng biết đâu ông ấy là người hơi thất thường trong chuyện ban phát lòng tốt.' cậu nàng đáp. 'Người quyền quý thường hay như vậy mà. Nên cậu sẽ không tin lời mời câu cá ấy đúng y như lời đâu. Hôm sau ông ấy đổi ý rồi đuổi cậu ra khỏi đất của mình thì sao.' Elizabeth thấy hai người đã hiểu hoàn toàn sai về tính cách của ông Darcy, nhưng nàng không nói gì cả. 'Chỉ nghĩ đến dáng vẻ mà chúng ta thấy hôm nay thôi.' Bà Gardiner nói tiếp. 'Thì mợ thật sự không thể nghĩ ông ấy là người có thể tàn nhẫn với bất cứ ai như đã tàn nhẫn với ông Wickham đáng thương. Ông ấy cũng chẳng có vẻ gì là độc ác. Ngược lại, khi nói chuyện thì quanh khóe miệng ông ấy có nét gì đó hút người ta lắm. Gương mặt tuy có vẻ uy nghi nhưng trông ông ấy không giống người xấu bụng. Dĩ nhiên bà quản gia tử tế dẫn chúng ta xem nhà thì khen ông ấy ghê gớm thật! Có mấy lần mợ suýt nữa bật cười thành tiếng. Nhưng xem ra ông ấy là một người chủ hào phóng. Trong mắt người hầu thì chỉ riêng điều đó đã có nghĩa là đủ mọi đức hạnh rồi.' Giờ thì Elizabeth thấy mình cần phải biện hộ phần nào cho cách ông Darcy đã đối xử với ông Wickham. Vì thế, nàng thận trọng hết mức cho cậu mợ biết rằng theo những gì nàng nghe được từ họ hàng của ông ở Kent, hành động của ông Darcy hoàn toàn có thể nhìn theo cách khác. Nàng nói tính cách của ông không đầy khiếm khuyết như nàng từng nghĩ hồi ở Hertfordshire, và ông Wickham cũng không dễ mến đến mức ấy. Để làm bằng chứng, nàng kể lại mọi chi tiết trong vụ tiền bạc mà hai người dính líu đến nhau. Nàng không nói rõ nguồn tin, nhưng giải thích rằng đó là nguồn đáng tin cậy.

Bà Gardiner vừa kinh ngạc vừa lo lắng. Nhưng lúc này họ đang tới gần nơi bà từng vui sống ngày xưa, nên mọi ý nghĩ đều nhường chỗ cho sức quyến rũ của hồi ức. Bà mải chỉ cho chồng từng nơi thú vị quanh đó đến mức chẳng còn nghĩ được chuyện gì khác. Dù đã mệt vì buổi đi dạo ban sáng, ăn tối xong bà lại đi tìm những người quen cũ. Bà trải qua buổi tối trong niềm vui nối lại mối giao hảo đã đứt đoạn suốt bao nhiêu năm. Những chuyện xảy ra hôm ấy quá đỗi hấp dẫn. Elizabeth hầu như chẳng còn lòng dạ nào để ý đến những người bạn mới này. Nàng chẳng làm được gì khác ngoài việc kinh ngạc mà nghĩ đi nghĩ lại về sự tử tế ông Darcy đã bày tỏ, và nhất là về việc ông mong nàng quen biết em gái mình.