Chương 46

Khi mới đến Lambton, Elizabeth vô cùng thất vọng vì không có lá thư nào của Jane. Rồi sáng nào nàng cũng chịu nỗi thất vọng y như thế. Nhưng đến ngày thứ ba, Jane gửi một lúc hai lá thư. Lời than phiền của Elizabeth đến đó mới dứt. Jane cũng đã làm tròn phần mình. Một trong hai lá có ghi dấu rằng thư đã bị chuyển nhầm đi nơi khác. Jane viết địa chỉ nguệch ngoạc lạ thường, nên Elizabeth chẳng lấy làm lạ. Lúc thư đến, cả nhóm vừa sửa soạn đi dạo. Cậu mợ nàng để nàng ở lại đọc thư cho thong thả, còn hai người thì lên đường trước. Elizabeth đọc lá thư bị chuyển nhầm trước. Đó là thư viết cách đấy năm ngày. Phần đầu kể những buổi họp mặt nho nhỏ, những cuộc hẹn đã qua, cùng dăm ba tin tức nghe được ở vùng quê. Nhưng phần sau, viết thêm vào một ngày sau đó, thì khác hẳn. Nét chữ cũng run rẩy thấy rõ. Trong đó là tin tức quan trọng hơn nhiều. Nội dung như sau. 'Lizzy thân yêu của chị, từ lúc viết xong những dòng trên, có một chuyện hết sức bất ngờ và nghiêm trọng vừa xảy ra. Nhưng chị sợ làm em hoảng lên. Trước hết em hãy biết rằng cả nhà đều bình an. Chuyện chị sắp nói là chuyện của Lydia tội nghiệp. Mười hai giờ đêm qua, khi cả nhà vừa đi nằm, đại tá Forster sai người gấp đến báo tin. Tin ấy là Lydia đã bỏ trốn lên Scotland với một sĩ quan dưới quyền ông. Nói thật ra là đi với ông Wickham! Em thử hình dung xem nhà mình sửng sốt đến đâu. Nhưng với Kitty thì hình như chuyện ấy không hẳn là bất ngờ. Chị tiếc lắm, tiếc lắm. Cả hai người đều quyết định chuyện hôn nhân khinh suất quá! Dù vậy chị muốn trông vào kết cục tốt đẹp nhất. Chị mong những gì nhà mình nghe được về tính nết ông ấy là nghe lầm. Nói ông ấy nông nổi và thiếu suy xét thì chị dễ dàng tin được. Nhưng bước đi lần này của ông ấy, điều này thì ta hãy mừng, cho thấy lòng dạ ông ấy không xấu. Ít ra ông ấy chọn Lydia mà không nhắm vào tiền bạc. Vì hẳn ông ấy biết cha chẳng thể cho nó được gì. Mẹ tội nghiệp đau lòng ghê lắm. Cha thì chịu đựng khá hơn. Chị mừng biết bao vì nhà mình chưa hề để cha mẹ hay một lời nào trong những chuyện xấu nghe được về ông Wickham. Chính chúng ta cũng phải quên chuyện ấy đi. Người ta đoán hai người rời đi vào khoảng mười hai giờ đêm thứ Bảy. Nhưng mãi đến tám giờ sáng Chủ nhật mới có ai hay là họ đã đi mất. Họ sai người gấp đi báo ngay. Lizzy thân yêu, chắc hai người đã đi ngang chỗ cách nhà mình chưa đầy mười dặm. Nghe nói đại tá Forster cũng sắp đến đây. Lydia có để lại cho vợ đại tá mấy dòng báo cho biết dự định của hai người. Chị phải dừng bút đây. Chị không thể rời mẹ tội nghiệp lâu được. Chị lo là em khó đọc ra chữ chị. Chính chị cũng gần như không biết mình đã viết những gì.'

Không có lúc nào để nghĩ ngợi. Gần như không biết mình đang cảm thấy gì, Elizabeth đọc xong lá thư liền chộp lấy lá kia. Nàng xé phong bì bằng đôi tay hết sức vội vã. Rồi nàng đọc những dòng sau đây. Đó là thư viết sau ngày viết phần cuối lá thư thứ nhất đúng một ngày. 'Em gái thân yêu của chị, giờ này chắc em đã nhận được lá thư chị viết vội. Lá thư lần này chị mong em đọc ra dễ hơn. Chị không bị thời gian thúc bách. Nhưng đầu óc chị rối bời quá nên chẳng dám chắc mình viết có mạch lạc hay không. Lizzy thân yêu, chị gần như không biết phải viết những gì nữa. Nhưng có tin xấu nên chị không thể để chậm. Ông Wickham và Lydia tội nghiệp có quyết định chuyện hôn nhân khinh suất đến đâu chăng nữa, thì bây giờ nhà mình cũng phải khẩn thiết mong có tin chắc chắn rằng hai người đã thật sự cưới nhau. Vì có quá nhiều lý do khiến ta lo rằng hai người đã không đi Scotland. Đại tá Forster rời Brighton hôm kia và sai người gấp đi báo tin. Rồi chỉ mấy tiếng sau đó, hôm qua ông đến đây. Trong mấy dòng Lydia để lại cho bà Forster có viết rằng hai người đi Gretna Green. Nhưng ông Denny buột miệng nói ra một câu. Rằng ông ấy tin ông Wickham chẳng hề có ý đi đến đó, cũng chẳng hề có ý cưới Lydia. Câu ấy đến tai đại tá Forster. Đại tá đâm lo nên rời Brighton để đuổi theo hai người. Đến Clapham thì ông theo dấu còn dễ. Nhưng qua khỏi đó thì mất dấu. Ấy là vì vừa vào đến nơi, hai người đã đổi sang một cỗ xe thuê, còn cỗ xe đường trường đi từ Epsom đến thì cho quay về. Sau đó điều duy nhất biết chắc chỉ là lời người ta trông thấy hai người đi tiếp trên con đường về London. Chị chẳng biết phải nghĩ thế nào. Đại tá Forster hỏi han đủ mọi điều có thể hỏi ở vùng ấy của London rồi mới sang Hertfordshire. Ông hỏi lại ở mọi trạm thu phí dọc đường, và ở các quán trọ tại Barnet với Hatfield, nhưng chẳng được gì. Người ta bảo không có ai như thế đi qua. Đại tá hết lòng ân cần lo lắng nên đã đến tận Longbourn. Rồi đúng như một người đáng quý, ông thổ lộ hết nỗi lo của mình với nhà mình. Chị thật lòng đau xót cho đại tá và bà Forster. Nhưng chẳng ai có thể trách hai người ấy được. Lizzy thân yêu, nhà mình lúc này khổ sở lắm. Cha và mẹ thì tin vào điều tệ nhất. Nhưng chị không thể nghĩ về ông Wickham xấu đến thế. Biết đâu có bao nhiêu là hoàn cảnh khiến việc kín đáo cưới nhau ở London lại hơn là làm theo dự định ban đầu. Hơn nữa, cho dù ông Wickham có thể bày mưu như thế với một cô gái trẻ như Lydia, mà khả năng ấy thì nhỏ thôi, chẳng lẽ ta lại nghĩ Lydia đã mất hết mọi suy xét? Không thể nào! Nhưng chị buồn vì đại tá Forster không muốn tin rằng hai người sẽ cưới nhau. Khi chị nói ra hy vọng của mình, đại tá lắc đầu bảo rằng ông e ông Wickham không phải người đáng tin cậy. Mẹ tội nghiệp ốm thật rồi, chỉ nằm trong phòng. Giá mẹ gượng dậy được thì tốt hơn, nhưng điều đó thì khó mà mong. Cả đời chị cũng chưa từng thấy cha choáng váng đến thế. Kitty tội nghiệp thì đang bị mắng vì đã giấu chuyện hai người kia thân nhau. Nhưng nghe nói người ta dặn nó giữ kín, thì cũng không phải chuyện khó hiểu. Lizzy thân yêu, chị thật lòng mừng vì em tránh được đôi chút những cảnh đau lòng này. Nhưng cơn choáng đầu tiên đã qua, giờ chị nói rằng chị tha thiết mong em về thì có được không? Dù thế, nếu em thấy bất tiện thì chị cũng không ích kỷ đến mức nài ép đâu. Thôi chị chào em! Chị lại cầm bút lên để làm chính cái việc mình vừa nói là sẽ không làm. Nhưng cơ sự đến nước này, chị không thể không khẩn thiết xin cả nhà về đây sớm chừng nào hay chừng ấy. Chị hiểu cậu mợ thân yêu của mình nên chẳng ngại gì lời xin ấy. Chỉ có điều với cậu thì chị còn một điều muốn nhờ nữa. Cha sẽ đi London ngay với đại tá Forster để tìm Lydia. Chị thật không biết cha định làm gì. Cha choáng váng quá nặng nên chẳng thể lo liệu việc gì theo cách tốt đẹp nhất và an toàn nhất được. Mà đại tá Forster thì đến tối mai phải trở về Brighton. Vào lúc nguy cấp thế này, lời khuyên và sự giúp đỡ của cậu quý hơn mọi thứ trên đời. Cậu sẽ hiểu ngay lòng chị, nên chị xin trông cậy vào tấm lòng tốt ấy.'

'Ôi! Cậu đâu rồi? Cậu ở đâu?' Đọc xong thư, Elizabeth kêu lên. Nàng không muốn để mất một khoảnh khắc quý giá nào. Nàng bật dậy khỏi chỗ ngồi để đuổi theo hai người. Nhưng vừa đến cửa thì người hầu mở cửa từ bên ngoài. Ông Darcy bước vào. Ông sững người khi thấy gương mặt tái nhợt và cử chỉ cuống quýt của nàng. Ông chưa kịp định thần để nói ra lời thì Elizabeth, người mà cảnh ngộ của Lydia đã đẩy lùi mọi ý nghĩ khác trong đầu, đã hối hả kêu lên. 'Xin lỗi ông, tôi phải đi. Tôi có việc không thể chậm trễ, phải tìm ông Gardiner ngay bây giờ. Tôi không thể phí một khoảnh khắc nào.' 'Trời ơi! Có chuyện gì vậy?' Ông kêu lên, tình cảm đi trước cả phép lịch sự. Rồi ông định thần lại mà nói. 'Tôi không giữ cô lấy một khoảnh khắc nào. Nhưng xin để tôi hoặc người hầu đi tìm ông bà Gardiner về. Lúc này cô không được khỏe. Cô không thể tự đi được.' Elizabeth do dự. Nhưng đầu gối nàng run lên. Nàng cũng biết mình có đuổi theo thì cũng chẳng được gì mấy. Thế là nàng gọi người hầu lại. Bằng giọng hụt hơi đến mức gần như không nghe rõ, nàng bảo anh ta đưa ông bà chủ về ngay. Người hầu ra khỏi phòng thì Elizabeth ngồi phịch xuống, không sao gượng nổi. Sắc mặt nàng trông khổ sở quá đỗi. Ông Darcy không thể bỏ nàng mà đi, cũng không thể không cất tiếng hỏi bằng giọng dịu dàng và ái ngại. 'Tôi cho gọi người hầu gái nhé? Cô có thể dùng thứ gì để lúc này đỡ hơn được chút nào không? Tôi mang cho cô một ly rượu vang nhé? Trông cô yếu lắm.' 'Không, cảm ơn ông.' Elizabeth đáp, cố trấn tĩnh lại. 'Tôi không đau ốm gì. Tôi khỏe lắm. Chỉ là tôi khổ tâm vì một tin khủng khiếp vừa nhận được từ Longbourn thôi.' Vừa nói ra chuyện ấy, nàng òa khóc. Suốt mấy phút nàng không thốt thêm được lời nào. Ông Darcy chờ đợi với lòng nặng trĩu, chỉ nói được vài câu lo lắng không rõ ràng. Ông chỉ còn biết ái ngại mà lặng lẽ nhìn nàng. Cuối cùng nàng lại nói. 'Tôi vừa nhận được thư của Jane báo một tin khủng khiếp. Chuyện này không giấu được ai. Em gái út của tôi đã bỏ hết gia đình và bè bạn mà trốn đi. Nó đã trao thân mình vào tay ông Wickham. Hai người cùng nhau bỏ trốn khỏi Brighton. Ông biết rõ con người ấy quá rồi, nên hẳn không thể nghi ngờ gì về phần còn lại. Em tôi chẳng có tiền, chẳng có họ hàng thế lực, chẳng có gì để dụ dỗ được ông ta. Đời nó thế là hỏng mãi mãi.'

Ông Darcy sững người vì kinh ngạc. 'Nghĩ mà xem,' nàng nói thêm, giọng càng thêm kích động. 'Đáng lẽ tôi đã có thể ngăn được! Chính tôi, người biết ông ta là hạng người nào. Giá tôi đem giải thích cho gia đình mình dù chỉ một phần, chỉ một phần nhỏ những điều tôi biết được thôi! Nếu tính nết ông ta được người ta biết đến thì chuyện này đã không thể xảy ra. Nhưng bây giờ thì mọi sự, mọi sự đều quá muộn rồi.' 'Tôi thật lòng đau xót.' Ông Darcy kêu lên. 'Đây là chuyện đau buồn, chuyện làm người ta bàng hoàng. Nhưng có chắc không? Chắc chắn hoàn toàn chứ?' 'Ôi, đúng thế! Hai người cùng rời Brighton đêm Chủ nhật. Người ta lần được dấu đến gần London, nhưng qua đó thì không tìm ra nữa. Chắc chắn là họ đã không đi Scotland.' 'Người ta đã làm gì để đưa cô ấy về? Đã thử những cách nào rồi?' 'Cha tôi đã đi London. Jane viết thư xin cậu tôi giúp ngay, và có lẽ nửa giờ nữa chúng tôi sẽ lên đường. Nhưng chẳng làm gì được đâu. Tôi biết quá rõ rằng không thể làm gì được. Làm sao lay chuyển nổi lòng một người đàn ông như thế? Làm sao tìm ra được hai người ấy? Chẳng có lấy một chút hy vọng nào. Mọi sự đều khủng khiếp!' Ông Darcy lặng lẽ lắc đầu. Trông ông như đồng ý với lời nàng. 'Khi tôi biết được con người thật của ông ta, ôi, giá tôi biết mình phải làm gì, mình dám làm gì! Nhưng tôi đã không biết. Tôi sợ mình đi quá xa. Một sai lầm thảm hại, thảm hại làm sao!' Ông Darcy không đáp. Ông như chẳng nghe thấy lời nàng nữa. Ông cau mày, gương mặt u ám, đi đi lại lại trong phòng. Trông ông như đang chìm trong suy nghĩ sâu xa. Elizabeth nhận ra điều đó không lâu sau. Và nàng hiểu ngay ý nghĩa của nó. Sức mạnh của nàng đối với ông đang tan biến. Chuyện này phơi bày lỗi lầm của gia đình nàng rõ ràng đến thế, lại đóng dấu vào nỗi ô nhục sâu nặng nhất. Trước điều ấy, mọi thứ đều phải tan đi. Đó chẳng phải chuyện đáng ngạc nhiên hay đáng trách. Nhưng dù tin rằng ông đã thắng được tình cảm của mình, lòng nàng cũng chẳng được an ủi chút nào. Nỗi đau cũng không hề nhẹ đi. Trái lại, nàng biết đúng lòng mình. Chưa bao giờ nàng thành thật cảm thấy mình đã có thể yêu ông bằng chính lúc này, cái lúc mọi tình yêu đều phải thành vô ích. Ý nghĩ về mình có xen vào, nhưng không thể chiếm trọn lấy nàng. Nỗi nhục nhã và bất hạnh mà Lydia trút xuống tất cả mọi người chẳng mấy chốc đã nuốt chửng mọi lo lắng riêng tư. Elizabeth lấy khăn tay che mặt. Rồi nàng quên hết mọi thứ khác. Mấy phút im lặng trôi qua. Chỉ đến khi nghe giọng nói của người bên cạnh, vừa ái ngại vừa dè giữ, nàng mới nhận ra hoàn cảnh của mình. 'Hẳn cô đã mong tôi đi từ lâu rồi, mà tôi nán lại thế này thì chẳng có gì để phân trần ngoài nỗi lo chân thành nhưng vô ích. Giá như có được một lời hay một việc gì tôi làm được để xoa dịu nỗi đau này! Nhưng tôi sẽ không làm phiền cô bằng những ước muốn hão huyền, những thứ có thể trông như cố ý đòi hỏi lời cảm ơn. Chuyện chẳng lành này sẽ khiến em gái tôi không được hưởng niềm vui gặp cô ở Pemberley hôm nay.' 'Ôi, đúng vậy! Xin ông thay chúng tôi mà xin lỗi cô Darcy. Xin ông nói rằng có việc gấp nên chúng tôi phải về nhà ngay. Xin ông giấu sự thật đáng buồn này càng lâu càng tốt. Tôi biết là không thể giấu được lâu.' Ông Darcy sẵn lòng hứa sẽ giữ kín. Ông lại một lần nữa thương xót nỗi đau của nàng. Rồi ông mong chuyện sẽ kết thúc tốt đẹp hơn những gì có thể trông đợi lúc này. Ông nhờ gửi lời hỏi thăm đến họ hàng của nàng. Ông đưa mắt nhìn nàng một cái nghiêm trang như lời từ biệt rồi ra đi.

Ông ra khỏi phòng thì Elizabeth nhận ra. Khả năng hai người gặp lại nhau trong tình thân như mấy lần gặp gỡ ở Derbyshire là rất nhỏ. Mối quan hệ của hai người đầy mâu thuẫn và đầy đổi thay. Nàng thở dài khi nghĩ đến sự đổi thay ngang trái trong lòng mình, sự đổi thay đã khiến nàng bây giờ muốn giữ cho tiếp tục chính mối quan hệ mà trước kia nàng hẳn đã mừng vì nó chấm dứt. Nếu lòng biết ơn và lòng kính trọng là nền móng tốt đẹp của tình yêu, thì sự đổi lòng của Elizabeth là hợp lẽ và chẳng có gì sai. Nhưng nếu không phải thế thì sao. Nếu thứ tình yêu nảy ra từ những điều ấy lại gượng ép và trái tự nhiên hơn cả thứ tình yêu mà người ta thường nói là sinh ra ngay phút đầu gặp mặt, trước cả khi trao đổi được hai câu, thì sao. Chỉ có một lời để bênh vực nàng. Khi lòng nàng ngả về ông Wickham, nàng đã thử phần nào lối yêu sau. Kết quả thì tệ hại. Vậy nên có lẽ nàng được quyền yêu theo lối kia, cái lối kém thú vị hơn. Dù thế nào đi nữa, nàng cũng tiếc khi nhìn ông rời đi. Nghĩ đến chuyện này, chuyện đầu tiên cho thấy nỗi ô nhục của Lydia sẽ dẫn tới đâu, nàng lại chồng thêm một nỗi đau nữa lên cái việc thảm hại ấy. Từ lúc đọc lá thư thứ hai của Jane, chưa một lần nào nàng trông mong ông Wickham có ý cưới Lydia. Nàng nghĩ chỉ mình Jane mới có thể ôm nổi một kỳ vọng như thế. Khi mọi sự lộ ra như vậy, thì trong tất cả các cảm xúc, ngạc nhiên là cảm xúc nhỏ nhất. Lúc trong lòng nàng còn nguyên nội dung lá thư thứ nhất, nàng đã hết sức sửng sốt và kinh hãi khi nghĩ rằng ông Wickham lại cưới một cô gái mà cưới thì chẳng được đồng tiền nào. Nàng cũng không hiểu nổi làm sao Lydia lại giữ chân được ông ta. Nhưng bây giờ thì mọi chuyện đều quá đỗi tự nhiên. Với một mối quan hệ như thế thì Lydia cũng đủ sức hấp dẫn để lôi kéo ông ta. Nàng không cho rằng Lydia đã cố ý dự vào cuộc bỏ trốn mà chẳng hề tính đến chuyện cưới xin. Nhưng nàng cũng khó tin rằng đức hạnh hay sự suy xét sẽ giữ được cho con bé khỏi thành một miếng mồi dễ dàng. Hồi trung đoàn còn đóng ở Hertfordshire, nàng chưa một lần nhận ra Lydia có lòng riêng gì với ông Wickham. Nhưng nàng tin chắc chỉ cần ai đó khích lệ đôi chút thôi là Lydia đã trao lòng mình rồi. Tùy theo mức độ người ta để ý đến nó mà khi thì viên sĩ quan này được sủng ái, khi thì viên sĩ quan khác. Tình cảm của nó chao đảo không ngừng. Nhưng chưa từng có lúc nào nó không có ai để đặt lòng vào. Cái giá phải trả vì đã bỏ mặc một đứa con gái như thế, lại nuông chiều nó theo lối sai lầm, ôi, giờ đây nàng thấm thía đến đau đớn biết chừng nào!

Elizabeth muốn về nhà đến phát điên. Cha thì đi vắng. Mẹ thì chẳng làm được gì mà lúc nào cũng phải có người trông nom. Trong một gia đình đang rối loạn, nàng muốn cùng gánh những lo toan mà giờ đây một mình Jane phải mang hết. Nàng muốn tự tai nghe, tự mắt thấy. Nàng tin chắc chẳng làm được gì mấy cho Lydia. Dù thế, việc cậu nàng đứng ra lo liệu xem chừng quan trọng hơn cả. Nỗi sốt ruột chờ cậu bước vào phòng làm nàng khổ sở vô cùng. Ông bà Gardiner chỉ nghe lời người hầu nhắn lại nên tưởng cháu gái mình mắc bệnh đột ngột, hoảng hốt vội vã quay về. Elizabeth gỡ ngay nỗi lo ấy cho hai người trước đã. Rồi nàng nói vì sao mình cho gọi gấp. Nàng đọc to hai lá thư, còn dòng tái bút của lá thư sau thì nàng đọc bằng giọng run run mà nhấn mạnh. Cậu mợ nàng chưa từng đặc biệt quý Lydia. Dù vậy hai người không thể không choáng váng sâu sắc. Đây không phải chuyện của riêng Lydia mà là chuyện dính đến tất cả mọi người. Sau những tiếng kêu kinh ngạc và hoảng sợ đầu tiên, ông Gardiner sẵn lòng hứa giúp đỡ hết sức mình. Elizabeth vốn đã trông đợi như thế là lẽ đương nhiên, vậy mà cũng rơi nước mắt biết ơn. Ba người cùng một lòng mà làm. Mọi việc liên quan đến chuyến đi chẳng mấy chốc đã định xong. Họ quyết định khởi hành sớm chừng nào hay chừng ấy. 'Nhưng còn Pemberley thì tính sao?' Bà Gardiner kêu lên. 'John bảo lúc cháu cho gọi cậu mợ thì ông Darcy đang ở đây, có thật thế không?' 'Vâng ạ. Và cháu đã thưa với ông ấy rằng cháu không giữ được lời hẹn. Chuyện ấy thu xếp xong cả rồi.' 'Xong cả là xong cái gì mới được chứ?' Mợ nàng hỏi lại, vừa chạy vào phòng riêng để sửa soạn. 'Hai đứa thân nhau đến mức nói ra sự thật rồi à? Ôi, giá mợ biết được đầu đuôi thế nào!' Nhưng mong ước ấy thành vô ích. Cùng lắm nó chỉ mua vui được một thoáng giữa cảnh tất bật và rối ren của một giờ đồng hồ tiếp theo. Giá Elizabeth có được lúc nào rảnh rỗi, hẳn nàng chỉ nhắc đi nhắc lại một điều chắc chắn, rằng một người khổ sở như mình thì chẳng làm nổi việc gì. Nhưng cũng như mợ mình, nàng có phần việc phải lo. Trong đó có việc viết thư cho tất cả bạn bè ở Lambton, kiếm cớ cho chuyến đi đột ngột. Dù sao, một giờ trôi qua thì mọi thứ đã sửa soạn xong. Trong lúc ấy ông Gardiner thanh toán xong tiền trọ ở quán. Chỉ còn mỗi việc lên đường. Trải qua đủ mọi nỗi khổ từ sáng, Elizabeth ngồi vào trong xe sau một khoảng thời gian ngắn hơn nhiều so với nàng tưởng. Và nàng lên đường về Longbourn.