Chương 13

'Mình ơi.' Sáng hôm sau, trong bữa điểm tâm, ông Bennet nói với vợ. 'Tôi mong hôm nay bà đã dặn dọn một bữa tối thật thịnh soạn. Hình như nhà ta sắp có thêm một người.' 'Ai vậy, mình? Có ai bảo sẽ đến đâu. Trừ phi cô Charlotte Lucas tình cờ ghé qua. Mà nếu vậy thì bữa tối của tôi cũng đủ sang với con bé rồi. Bên nhà nó đâu mấy khi được ăn món như thế này.' 'Người tôi nói đến là một quý ông, mà lại là người lạ.' Mắt bà Bennet sáng bừng lên. 'Một quý ông, lại là người lạ! Chắc chắn là ông Bingley rồi. Ơ kìa, Jane, con giấu mẹ kỹ thế! Con bé ranh mãnh này! Gặp được ông Bingley thì mừng biết mấy. Nhưng trời ơi, biết làm sao đây! Hôm nay lấy đâu ra lấy một miếng cá. Lydia, con rung chuông đi. Phải bảo Hill ngay mới được.' 'Không phải ông Bingley đâu.' Người chồng nói. 'Người cả đời tôi chưa từng gặp bao giờ.' Cả nhà đều sửng sốt. Vợ và năm cô con gái cùng lúc nôn nóng hỏi dồn. Ông Bennet tận hưởng trọn niềm vui ấy.

Ông tận hưởng sự tò mò của cả nhà một lúc rồi mới giải thích. 'Khoảng một tháng trước tôi nhận được lá thư này. Cũng đã hồi âm chừng nửa tháng rồi. Đây là việc cần thận trọng nên tôi nghĩ phải lo liệu sớm. Thư của ông anh họ Collins gửi đến. Người mà, nếu tôi qua đời, có thể đuổi cả nhà bà ra khỏi căn nhà này bất cứ lúc nào ông ta muốn.' 'Ôi, mình ơi.' Người vợ kêu lên. 'Tôi không muốn nghe chuyện đó chút nào. Xin ông đừng nhắc đến cái người đáng ghét ấy nữa. Điền trang của ông lại bị hạn định theo dòng nam mà bỏ qua chính con gái mình, trên đời còn gì bất công hơn thế. Nếu là ông, tôi đã tìm cách xoay xở từ lâu rồi.' Jane và Elizabeth cố giải thích cho mẹ hiểu chế độ hạn định theo dòng nam là thế nào. Trước đây họ cũng đã giải thích nhiều lần, nhưng riêng chuyện này thì bà Bennet không tài nào hiểu nổi. Bà luôn kịch liệt mắng nhiếc cái luật tàn nhẫn ấy: tước đoạt điền trang khỏi một gia đình có năm cô con gái, để trao cho một người đàn ông chẳng ai bận tâm. 'Rõ ràng là bất công lắm.' Ông Bennet nói. 'Không có cách nào ngăn ông Collins thừa hưởng Longbourn cả. Nhưng nếu bà nghe qua lá thư của anh ta, có khi cách anh ta nói năng lại làm lòng bà nguôi đi đôi chút.' 'Không, chẳng đời nào nguôi được đâu. Ngay từ việc anh ta dám viết thư cho ông đã là hỗn xược và giả dối rồi. Tôi ghét cái loại bạn bè giả tạo ấy. Sao anh ta không cứ tiếp tục bất hòa với ông như cha anh ta đã làm có phải hơn không?' 'Đúng thế thật. Nhưng có vẻ chuyện đó cũng khiến anh ta áy náy đôi chút vì đạo làm con, bà cứ nghe thì sẽ rõ.'

'Hunsford, gần Westerham, hạt Kent, ngày 15 tháng Mười. Kính gửi ông, Mối bất hòa lâu năm giữa ông và người cha kính yêu quá cố của tôi luôn khiến tôi rất đau lòng. Từ khi chịu cảnh mất cha, tôi thường nghĩ đến việc hàn gắn khoảng cách giữa hai người. Nhưng tôi sợ rằng nếu mình thân thiết với người mà cha tôi vẫn luôn chọn cách bất hòa, thì có vẻ như tôi không tôn trọng kỷ niệm về cha. Vì thế, trong một thời gian tôi đã ngần ngại, chưa dám lên tiếng.' Ông Bennet chen ngang. 'Này, nghe đây, bà Bennet.' Rồi ông đọc tiếp. 'Nhưng giờ đây tôi đã quyết định dứt khoát về việc này. Vì sau khi được thụ phong giáo chức vào lễ Phục Sinh, tôi may mắn và vinh dự được phu nhân Catherine de Bourgh cao quý, quả phụ của ngài Lewis de Bourgh, bảo trợ. Bà đã rộng lượng và từ bi đặt tôi vào chức mục sư quý giá của giáo xứ này. Tôi nguyện sẽ sống ở đây với lòng biết ơn và kính trọng ân huệ của phu nhân. Tôi cũng sẽ hết lòng chăm lo để luôn sẵn sàng cử hành các nghi lễ mà Giáo hội Anh quy định. Hơn nữa, là một giáo sĩ, tôi cho rằng mình có bổn phận khuyên bảo và xây đắp phúc lành hòa thuận cho mọi gia đình trong tầm ảnh hưởng của mình. Vì vậy, cử chỉ hòa giải mà tôi đưa ra lần này thật đáng được khen ngợi. Tôi cũng dám tin rằng ông sẽ rộng lượng bỏ qua việc tôi là người thừa kế hạn định tiếp theo của điền trang Longbourn. Tôi tin ông sẽ không vì thế mà từ chối cành ô-liu tôi đưa ra. Tôi không khỏi lo lắng vì mình đã trở thành người gây thiệt hại cho các tiểu thư đáng mến của ông. Vì thế tôi xin lỗi, và xin thưa rằng tôi sẵn lòng bù đắp cho các tiểu thư bằng mọi cách có thể. Chuyện này tôi sẽ xin thưa lại sau. Nếu ông không phiền tôi đến thăm, tôi mong được vui mừng đến gặp ông và gia đình vào bốn giờ chiều thứ Hai, ngày 18 tháng Mười một. Có lẽ tôi sẽ làm phiền đến hết thứ Bảy tuần sau đó. Phu nhân Catherine de Bourgh hoàn toàn không phản đối việc thỉnh thoảng tôi vắng mặt vào ngày Chủ nhật. Vậy nên sẽ không có gì bất tiện cả. Chỉ cần tôi thu xếp một giáo sĩ khác đảm nhận việc hôm đó. Xin kính gửi lời thăm hỏi đến phu nhân và các tiểu thư. Tôi xin làm người bạn cầu chúc hạnh phúc cho ông. William Collins.'

'Vậy thì đến bốn giờ, ta sẽ đón vị quý ông mang đến hòa bình này.' Ông Bennet gấp lá thư lại và nói. 'Có vẻ là một chàng trai lương thiện và lễ độ lắm. Chắc chắn sẽ là một người quen đáng quý, nhất là nếu phu nhân Catherine de Bourgh còn rộng lượng cho anh ta sang thăm nhà ta lần nữa.' 'Nhưng mà điều anh ta nói về các con gái cũng có phần đúng đấy. Nếu anh ta có lòng muốn bù đắp gì cho chúng, tôi chẳng phải người ngăn cản đâu.' 'Khó mà đoán được anh ấy định bù đắp cho chúng ta bằng cách nào, dù chúng ta có xứng đáng nhận điều đó thật.' Jane nói. 'Nhưng riêng ý định ấy thì rõ ràng đáng khen.' Điều Elizabeth để ý nhất là hai chuyện: cách anh ta tâng bốc phu nhân Catherine de Bourgh một cách khác thường, và cái ý tốt sẵn lòng làm lễ rửa tội, chủ trì hôn lễ, cử hành tang lễ cho giáo dân bất cứ khi nào cần. 'Em thấy hình như anh ta là một người kỳ quặc.' Elizabeth nói. 'Em chẳng hiểu nổi anh ta là người thế nào. Lá thư có chỗ nào đó rất kiểu cách. Xin lỗi vì trở thành người thừa kế hạn định tiếp theo là có ý gì chứ? Dù tự mình có quyền thay đổi việc ấy, chắc anh ta cũng chẳng thật lòng muốn thay đổi đâu. Cha ơi, anh ta có phải người biết điều không ạ?' 'Không đâu, con ạ. Cha thấy không phải vậy. Cha rất mong được gặp một người hoàn toàn ngược lại. Lá thư pha trộn cả sự khúm núm lẫn lòng tự phụ. Nghe hứa hẹn lắm đấy. Cha nóng lòng muốn gặp anh ta rồi.' 'Nếu chỉ xét về câu chữ thôi.' Mary nói. 'Thì lá thư có vẻ không có gì đáng chê. Ý tưởng cành ô-liu không hẳn là mới mẻ gì, nhưng em nghĩ anh ta diễn đạt khéo đấy.' Với Kitty và Lydia, cả lá thư lẫn người viết đều chẳng thú vị chút nào. Ông anh họ khó lòng mặc quân phục đỏ mà đến. Đã mấy tuần nay hai cô chẳng còn vui thú gì với những người đàn ông không mặc màu đỏ nữa. Nhưng lòng bà Bennet thì đã bớt ác cảm với ông Collins nhiều nhờ lá thư ấy. Vì thế bà chuẩn bị đón anh ta một cách điềm tĩnh đến mức khiến chồng và các con gái phải ngạc nhiên.

Ông Collins đến đúng giờ. Cả nhà đón tiếp anh ta rất trân trọng. Ông Bennet thật ra ít nói. Nhưng các quý cô thì sẵn lòng trò chuyện. Ông Collins cũng chẳng cần ai gợi chuyện, mà bản thân anh ta cũng chẳng có ý định im lặng. Anh ta là một chàng trai hai mươi lăm tuổi, cao lớn nhưng có vẻ chậm chạp. Diện mạo nghiêm trang, oai vệ, cử chỉ thì hết sức câu nệ lễ nghi. Vừa ngồi xuống chưa được bao lâu, anh ta đã hết lời khen bà Bennet có được những cô con gái xuất sắc như thế. Anh ta nói mình từng nghe nhiều về nhan sắc của các cô, nhưng lần này lời đồn còn không theo kịp sự thật. Anh ta còn nói thêm rằng đến lúc thích hợp, thế nào cũng thấy các cô đều lấy được chồng tốt. Vài người trong nhà chẳng ưa gì kiểu nịnh nọt ấy. Nhưng bà Bennet, người chẳng bao giờ tranh cãi với bất kỳ lời khen nào, đã đáp lại ngay. 'Anh nói thật tử tế quá. Tôi cũng thành tâm mong được như vậy. Không thì mấy đứa con tôi sẽ nghèo khổ lắm. Mọi sự sắp đặt kỳ lạ làm sao.' 'Có lẽ bà đang nói đến việc điền trang này bị hạn định thừa kế.' 'À, đúng vậy. Anh phải công nhận đó là chuyện khổ tâm cho mấy đứa con tội nghiệp của tôi. Dĩ nhiên tôi không có ý trách anh đâu. Chuyện đời vốn thế, biết làm sao được. Một khi điền trang đã bị hạn định thừa kế thì chẳng biết rồi sẽ rơi vào tay ai.' 'Tôi rất hiểu những khó khăn mà các cô em họ xinh đẹp của tôi phải chịu. Tôi có nhiều điều muốn nói về chuyện này, nhưng lại e ngại tỏ ra quá đường đột và vội vàng. Chỉ xin thưa một điều chắc chắn: tôi đến đây với lòng đã sẵn sàng ngưỡng mộ các tiểu thư. Bây giờ tôi xin phép chưa nói thêm, nhưng có lẽ khi chúng ta hiểu nhau hơn thì…' Lời mời xuống dùng bữa tối cắt ngang câu nói của anh ta. Các cô con gái nhìn nhau mỉm cười. Không chỉ các cô khiến ông Collins trầm trồ. Anh ta ngắm nghía và khen ngợi cả tiền sảnh, phòng ăn, lẫn từng món đồ nội thất trong đó. Nếu không phải vì cái ý nghĩ tủi nhục rằng có lẽ anh ta đang nhìn tất cả như tài sản tương lai của chính mình, thì bà Bennet hẳn đã cảm động trước hết lời khen này đến lời khen khác của anh ta. Rồi đến bữa tối cũng nhận được vô số lời tán dương. Anh ta muốn biết tài nấu nướng tuyệt vời này là công của cô em họ xinh đẹp nào. Bà Bennet liền đính chính hơi gắt: nhà bà đủ sức thuê một đầu bếp giỏi, còn các con gái bà chẳng dính dáng gì đến chuyện bếp núc. Anh ta xin lỗi vì đã làm bà phật lòng. Bà Bennet dịu giọng nói mình chẳng hề phật ý chút nào. Nhưng anh ta vẫn cứ xin lỗi mãi gần mười lăm phút.