Chương 14

Suốt bữa tối, ông Bennet hầu như không mở miệng. Nhưng khi gia nhân đã lui ra, ông nghĩ đã đến lúc trò chuyện với khách. Ông nói rằng ông Collins hình như đã gặp được một vị bảo trợ tuyệt vời. Đó đúng là đề tài để ông Collins tỏa sáng. Ông kể rằng phu nhân Catherine de Bourgh luôn lắng nghe ước nguyện của ông, lại còn chăm lo chu đáo cho sự tiện nghi của ông. Ông Bennet không thể chọn được đề tài nào hay hơn thế. Ông Collins ca ngợi bà không ngớt lời. Rồi dáng vẻ anh ta bỗng trở nên trang nghiêm hơn thường lệ. Anh ta quả quyết, như thể đang nói điều hệ trọng nhất đời, rằng chưa từng thấy một người địa vị cao quý nào cư xử như phu nhân Catherine. Sự dịu dàng và độ lượng bà dành cho anh ta cũng là điều anh ta chưa từng được hưởng. Phu nhân Catherine đã vui lòng khen ngợi hai bài giảng anh ta vinh dự được đọc trước mặt bà. Bà đã hai lần mời anh ta đến dùng bữa tối ở Rosings. Ngay thứ Bảy vừa rồi, khi bàn chơi Quadrille buổi tối thiếu người, bà còn cho người đến gọi anh ta. Anh ta biết nhiều người cho rằng phu nhân Catherine kiêu kỳ. Nhưng bản thân anh ta chỉ thấy ở bà toàn sự dịu dàng. Bà luôn nói chuyện với anh ta như với bất kỳ quý ông nào khác. Bà chẳng hề ngăn cản anh ta giao du với hàng xóm, hay thỉnh thoảng rời giáo xứ một hai tuần để thăm họ hàng. Bà còn đích thân khuyên anh ta nên cưới vợ càng sớm càng tốt, miễn là chọn người cẩn thận. Có lần bà còn đích thân đến thăm ngôi nhà mục sư khiêm tốn của anh ta. Bà khen tất cả những sửa sang anh ta đã làm, và còn tự tay gợi ý thêm vài điều — như đặt thêm vài tấm kệ trong tủ tường ở tầng hai. 'Tất cả những điều đó thật đúng đắn và tử tế làm sao.' Bà Bennet nói. 'Chắc chắn bà ấy là một phu nhân rất đáng mến. Giá mà các phu nhân quyền quý khác cũng được như bà ấy một chút. Nhà anh có gần đấy không?' 'Khu vườn quanh ngôi nhà khiêm tốn của tôi chỉ cách Rosings Park, nơi phu nhân ở, một con đường nhỏ mà thôi.' 'Hình như tôi nghe nói bà ấy góa chồng. Bà ấy có con cái gì không?' 'Bà chỉ có một cô con gái duy nhất. Cô ấy sẽ thừa hưởng Rosings cùng một gia sản kếch xù khác.' 'Ôi.' Bà Bennet lắc đầu, thốt lên. 'Vậy thì cô ấy còn khá hơn khối cô gái khác rồi. Cô ấy là người thế nào? Có xinh không?' 'Cô ấy là một tiểu thư quyến rũ nhất đời. Chính phu nhân Catherine cũng từng nói với tôi rằng, xét về vẻ đẹp thật sự, cô de Bourgh vượt xa cả những người phụ nữ xinh đẹp nhất trên đời. Vì dáng vẻ của cô có một điều gì đó cho thấy rõ dòng dõi cao quý. Tiếc thay sức khỏe cô yếu, nên chưa thể trau dồi hết những tài năng đáng lẽ cô đã có. Nếu không, hẳn cô đã chẳng thua kém ai ở bất cứ điều gì — đó là lời bà gia sư từng dạy dỗ cô, nay vẫn sống cùng cô, kể lại cho tôi. Nhưng tính tình cô thì dịu dàng vô cùng. Cô thường ban ơn cho tôi, tự mình đánh cỗ xe nhỏ do ngựa con kéo đi ngang trước ngôi nhà khiêm tốn của tôi.'

'Cô ấy đã chính thức ra mắt xã hội chưa? Tôi không nhớ đã thấy tên cô trong danh sách các tiểu thư ra mắt triều đình.' 'Tiếc thay sức khỏe cô không cho phép cô đến London được. Vì thế tôi từng có lần thưa thẳng với phu nhân Catherine rằng triều đình nước Anh đã mất đi một trang sức rực rỡ nhất. Phu nhân nghe vậy có vẻ hài lòng lắm. Bà chắc cũng hình dung được tôi vui đến thế nào mỗi khi có dịp dâng lên những lời khen tinh tế nhỏ nhặt mà các quý cô vốn luôn ưa thích. Tôi từng nhiều lần thưa với phu nhân Catherine rằng cô con gái quyến rũ của bà sinh ra là để làm công tước phu nhân. Ngay cả địa vị cao quý nhất cũng không thể làm tăng thêm phẩm giá cho cô, mà trái lại, chính cô sẽ làm địa vị ấy thêm rạng rỡ. Những lời nhỏ nhặt như vậy khiến phu nhân vui lòng. Và tôi nghĩ, chăm chút những điều như thế là bổn phận đặc biệt tôi phải làm tròn.' 'Xét đoán rất đúng đắn.' Ông Bennet nói. 'Anh có tài nịnh khéo léo như vậy, thật là may cho anh. Cho tôi hỏi, những lời chu đáo dễ chịu ấy là anh nghĩ ra ngay tại chỗ, hay đã chuẩn bị từ trước?' 'Phần lớn là tự nhiên nảy ra ngay lúc đó. Đôi khi tôi cũng nghĩ ra và trau chuốt vài lời khen nhỏ nhắn, thanh nhã, để dùng cho những dịp thường gặp, và tôi thích thú với việc đó. Nhưng tôi luôn cố nói sao cho nghe như thể mình chưa hề chuẩn bị trước.' Kỳ vọng của ông Bennet được thỏa mãn trọn vẹn. Ông anh họ nực cười đúng như ông mong đợi. Ông lắng nghe lời ông Collins với niềm thích thú sắc bén. Nhưng ông vẫn giữ vẻ mặt tỉnh bơ hết sức vững vàng. Ngoài thỉnh thoảng liếc mắt sang Elizabeth, ông cũng chẳng cần ai chia sẻ niềm vui ấy.

Nhưng đến giờ uống trà thì ông đã nghe đủ rồi. Ông Bennet vui vẻ đưa khách trở lại phòng khách. Uống trà xong, ông hào hứng mời ông Collins đọc sách cho các tiểu thư nghe. Ông Collins nhận lời ngay, và một cuốn sách được mang ra. Nhưng vừa nhìn thấy sách, anh ta liền giật mình lùi lại. Chỉ cần nhìn bìa cũng đủ biết đó là sách mượn từ thư viện cho thuê sách. Anh ta xin lỗi, tuyên bố mình không bao giờ đọc tiểu thuyết. Kitty trố mắt nhìn anh ta. Lydia thì kêu lên một tiếng. Những cuốn sách khác được mang ra. Sau một hồi cân nhắc kỹ, anh ta chọn cuốn Bài giảng của Fordyce. Vừa mở sách ra, Lydia đã ngáp dài. Anh ta chưa đọc hết ba trang bằng giọng đều đều, trang nghiêm, thì Lydia đã chen ngang. 'Mẹ ơi, mẹ có biết dượng Philips định cho Richard thôi việc không? Nếu thật sự cho thôi việc, đại tá Forster sẽ nhận anh ta vào làm đấy. Hôm thứ Bảy chính dì đã nói cho em nghe. Ngày mai em sẽ đi bộ đến Meryton để hỏi thêm, và hỏi luôn xem ông Denny bao giờ mới từ London về.' Hai chị lớn bảo Lydia im lặng. Nhưng ông Collins rất khó chịu. Anh ta đặt sách xuống và nói. 'Tôi đã nhiều lần thấy các tiểu thư trẻ tuổi thờ ơ biết bao với những cuốn sách nghiêm túc viết ra vì lợi ích của chính họ. Thú thật tôi rất ngạc nhiên. Rõ ràng không gì có ích cho các tiểu thư hơn là những lời răn dạy. Nhưng tôi sẽ không làm phiền cô em họ nhỏ tuổi thêm nữa.'

Rồi anh ta quay sang ông Bennet, ngỏ ý làm bạn chơi Backgammon cùng ông. Ông Bennet nhận lời thách đấu, nói rằng để mặc các con gái với những trò chơi tầm phào là một việc rất khôn ngoan. Vì chuyện Lydia ngắt lời, bà Bennet và các con gái hết lời xin lỗi. Họ hứa nếu anh ta đọc sách lần nữa thì chuyện ấy sẽ không tái diễn. Nhưng ông Collins nói mình không hề giận cô em họ nhỏ tuổi chút nào. Anh ta quả quyết sẽ không bao giờ coi hành động đó là một sự xúc phạm để mà oán trách. Rồi anh ta ngồi xuống bàn khác cùng ông Bennet, chuẩn bị chơi Backgammon.